62براى ايشان سنگ مى‌تراشيد، پس بنا مى‌كرد ابراهيم در هر روز يك ساف ¹ يعنى يك رك ²؛ تا رسيد به موضع حجرالأسود؛ و هر سنگ كه برداشته به موضع حجر مى‌گذاشت مى‌افتاد [ و] قرار نمى‌گرفت، ناگاه از كوه ابوقبيس آوازى آمد كه : يا ابراهيم، تو را نزد من وديعه‌اى هست، بستان. ابراهيم عليه السلام آمد نزد آن، ديد كه ابوقبيس حركت نموده، شكافته شد و حجرالاسود را كه خدا در ايّام طوفان آنجا پنهان كرده بود، بيرون انداخت ³، پس آن سنگ را گرفت ⁴، بر وفق آن موضع بود، بى‌زياده و كم، پس به همان موضع گذاشته قرار يافت. همينكه بناى كعبه تمام شد، ارتفاع آن نُه ذرع ⁵ و يا دوازده ذراع ⁶ بود، و طولش سى ذرع [ و] عرض [ آن] بيست و دو ذرع بود، پس به روى كعبه چوبها انداخت و بر رويش اذخر ⁷ ريخت، دو در براى كعبه گذاشته [ بود] :

يكى به جانب مشرق و ديگرى به جانب مغرب (و درى كه در جانب مغرب است آن را مُستَجار گويند)، كه از يك در داخل شوند و از در ديگر بيرون روند، و براى آن عَتبه ⁸گذاشت، و هاجر عبايى كه با خود داشته بر در آويخته، ميان كعبه مى‌بودند.

بعضى گفته‌اند كه ابراهيم عليه السلام دو درگاه متصل بر زمين گذاشت و در بر آن نشانيد، و چنان بود تا زمان حميرى كه تبّع اش گويند، كه او در بر آن گذاشته و قفل بر آن نهاد ⁹، ولكن در احاديث ديگر وارد شده است كه ابراهيم عليه السلام درها را نشانيده و بر آنها حلقه‌هاى آهن آويخت، و اندرون كعبه چاهى كند كه خزانۀ آن باشد از براى هدايا و نذورات ¹⁰.

و چنين مى‌نويسند كه بعد از ابراهيم عليه السلام ، از اطراف و جوانب، نذورات و موقوفات براى خانۀ خدا مى‌آوردند [ و] از بيرون ديوار به اندرون كعبه مى‌انداختند، بعضى از سلاطين طلا و نقره مى‌فرستادند، از جمله يكى از سلاطين سلف، دوتا آهوى طلا فرستاد ¹¹. سالى يك مرتبه، كليددار در را گشوده طلا و نقره و جواهرات را جدا مى‌كرد،