251مرگ كشته شد». آن وقت اهل جهنّم از مردن مأيوس شده، همه يك مرتبه فرياد مى‌كند مثل فرياد كردن گرگ و كِلاب ¹²؛ اعاذَنَا اللّٰهُ مِن خُلودِ النّار ³.

و گفته‌اند كه هيئت و صورت مرگ از روز اوّل خلقت به همين قسم بوده؛ در سورۀ ملك مى‌فرمايد : «اَلَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَيٰاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً» ⁴. از ابن عبّاس مروى است كه : خداوند عالم موت را بصورت كَبش ⁵ املَح ⁶ آفريد ([ يعنى] گوسفند نر سياه و سفيد)، و [ آن] بر هيچ [ چيز] نگذرد و نرسد مگر اينكه بميرد، و حيوٰة را خلق كرده بصورت ماديانِ ⁷ ابلَق ⁸، و او به هيچ چيز مرور نكند و رايحۀ او به چيزى نرسد الّا اينكه زنده شود؛ و اين اسبى است كه جبرئيل عليه السلام بر او نشسته بود در روز غرق شدن فرعون، چون سامِرى او را بديد و خاك از زير سُم مَركب او گرفت و در شكم گوسالۀ زرّين انداخت زنده شد؛ چون سابقاً از موسىٰ عليه السلام شنيده بود كه جبرئيل سوار شود بر حيوانى كه آن حيوان هر جا پا گذارد آنجا به حركت مى‌آيد، و همان خاك را به هرچه بزنى او را حيات مى‌دهد، پس روزى كه خدا فرعون و اصحاب او را غرق كرد جبرئيل را ديد كه بر حيوانى سوار است بصورت ماديان، و آن ماديان به هر جا كه پا مى‌گذارد آن زمين بحركت مى‌آيد، پس سامرى از آن خاك برداشت و در كيسه‌اى ضبط كرده و هميشه بر بنى اسرائيل فخر مى‌كرد كه من چنين خاكى برداشته‌ام؛ همان خاك را نگاه داشته بود تا اينكه به شكم آن گوساله ريخت و در همان ساعت بحركت آمد و مو بر آن روييد، پس هفتاد هزار نفر از بنى اسرائيل بر آن گوساله سجده كردند ⁹.

مناسبة : بدان كه در عقوبت دنياى سامرى خلاف است؛ بعضى گفته‌اند كه موسىٰ عليه السلام