198نبود تا كه ايشان ¹ آنها را بيرون آورند، و چون قصي (جدّ عبدالمطّلب) بر خزاعه غالب شد و مكّه را از ايشان گرفت، موضع زمزم بر ايشان مشتبه ماند و ندانستند، تا زمان عبدالمطّلب كه ايالت مكّه به او منتهى شد و در پيش كعبه فرشى از براى او مى‌انداختند و از براى ديگرى فرشى در آنجا نمى‌انداختند، پس شبى نزد كعبه خوابيده بود، و در خواب ديد كه شخصى به او گفت كه : حفر نما بئر ² را. چون بيدار شد ندانست كه بئر چيست، شب ديگر در همان موضع به خواب رفت و همان شخص را در خواب ديد كه گفت : حفر نما طيّبه را. پس شبِ سيُّم به خواب او آمد، گفت : حفر نما مصونه را. پس شب چهارم به خواب او آمد و گفت : حفر نما زمزم را كه هرگز آبش تمام نشود، و مى‌خورند از آن حاجيان، و بكن آن را در جايى كه كلاغِ بال سفيدى مى‌نشيند نزد سوراخ موران (و در برابر چاه زمزم سوراخى بود كه موران از آن بيرون مى‌آمدند، و هر روز كلاغ سفيد بال مى‌آمد و آن موران را بر مى‌چيد). چون عبدالمطّلب اين خواب را ديد نزد قريش آمد و گفت كه : من چهار شب خواب ديدم در باب كندن زمزم، و آن مايۀ فخر و عزّت ما است، بياييد تا آن را حفر نماييم. ايشان قبول نكردند، پس خود عبدالمطّلب متوجّه كندن شد، و يك پسر داشت در آن وقت كه او را حارث مى‌گفتند، و او را يارى مى‌كرد در كندن زمزم، و چون كندن بر او دشوار شد، به نزد كعبه آمد و دستها بسوى آسمان بلند كرد و به درگاه الٰهى تضرّع نمود، و نذر كرد كه اگر خدا ده پسر او را روزى كند يكى از آنها را كه دوست‌تر دارد قربانى كند. پس چون كند و رسيد به جايى كه عمارت اسماعيل عليه السلام در چاه نمايان شد، دانست كه به آب رسيده‌است، اللّٰهُ أكبر گفت، پس قريش گفتند : يا أباحارث، اين مَفخَر ³ و مَكرمَت ⁴ ما است و ما را بهره‌اى هست، و بر تو آن را مُسَلَّم ⁵ نخواهيم گذاشت. عبدالمطّلب گفت كه : شما مرا در كندن يارى