103حيوان، از قانون عدل و عدالت بيرون نرود.

دوازدهم آنكه هر روز بر فقرا اطعام كرده و تصدّق نمايد ¹ كه باعث رفع بليّه و زيادى عمر و قبول [ افتادنِ] عمل و محفوظ بودن جان و مالش باشد؛ چنانچه از قاسم بن محسن روايت نموده‌اند كه گفت : ميان مكّه و مدينه در يكى از منازل، اعرابى گرسنه ديده نانى به او دادم، چون رفت بادى عجيب به هم رسيد و عمّامۀ من را برد و نديدم به كجا و به كدام طرف برد، چون به مدينه آمدم و خدمت [ حضرت] جواد عليه السلام رسيدم بى آنكه با او حرفى زنم فرمود كه : اى قاسم، عمّامۀ تو را باد برد ؟ گفتم : بلى يابن رسول‌اللّٰه صلى الله عليه و آله . به غلام اشاره فرمود كه عمّامۀ قاسم را بياور، چون آورد ديدم عمّامۀ من است، پرسيدم : يابن رسول‌اللّٰه صلى الله عليه و آله ، اين به دست شما چون افتاد در اين راه دور و دراز ؟ فرمود كه : چون در آن منزل به آن اعرابى تصدّق نمودى حقّ‌تعالى به موجب آيۀ «فَإِنَّ اللّٰهَ لاٰ يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ » ²، عمّامۀ تو را به تو ردّ فرمود ³.

بديهى است كه اين، يك فايده بود از فوايد دنيويّۀ تصدّق فى اللّٰه ⁴، ولكن جزاى اخروى عنداللّٰه است كه چقدر ثواب و ارتفاع درجه خواهد شد در آخرت؛ هنيئاً له ⁵... .

تبصرة : از عبداللّٰه مبارك منقول است كه گويد : سالى به حجّ مى‌رفتم از قافله عقب ماندم، در بين راه زنى را ديدم تنها در صحرا نشسته مى‌گويد : «أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذٰا دَعٰاهُ ⁶، عبداللّٰه گويد : همينكه اين را شنيدم نزد وى رفته پرسيدم : كيستى ؟ اين آيه را خواند : «قُلْ سَلاٰمٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ» ⁷⁸، سلامش كردم گفت : «سَلاٰمٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلىٰ نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ » ⁹، پرسيدم تو جنّى يا انس ؟ گفت : «وَ لَقَدْ كَرَّمْنٰا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْنٰاهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ» ¹⁰، گفتم : از كجا مى‌آيى ؟ گفت : «يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرٰائِبِ » ¹¹،