48خصوصيّات مشترك عبادت آنان و چيزى كه باعث عبادت محسوب شدن اعمال آنها مىشود پى بريم.
بنابراين، تجزيه و تحليل رفتار آنان و آگاهى از ويژگىهاى موجود در اعمال عبادى آنها، از سويى ما را با«ماهيت و مقوّمات عبادت» آشنا مىكند و ازسويى ديگر، به ما تعريفى جامع و مانع از«عبادت» مىدهد تا به وسيله آن بتوانيم عمل عبادى را از غيرعبادى تميز دهيم.
در تحليل و كالبد شكافى عبادات مرسوم مىتوان گفت: وجه مشتركتمامى آنها، چه در عبادات صحيح مانند عبادت خداوند، و چه در عبادات غير صحيح و باطل مانند پرستش بتها، اجرام آسمانى (از قبيل ماه و خورشيد وستاره) ، ارواح و موجودات مجرد، همان خضوع و خشوع و خاكسارى مىباشد. اين خصيصه به وسيله تمام يا برخى از اعضاى بدن، تحقق مىيابد.
ويژگى ديگر عبادت، امرى است كه به ضمير و درون انسان باز مىگردد وعبارت است از:«اعتقادى خاص به معبود». همين ويژگى است كه منشأ خضوعظاهرى و نام «عبادت» گرفتن آن مىشود.
در اينجا لازم است پيرامون اين خصيصۀ درونى كه در تمام انواع عبادتها وجود دارد، قدرى بحث كنيم:
عبادت انسانهاى موحد و مشرك، ناشى از عاملى درونى و