152ندارند».
ابن هشام پس از نقل اين روايت مىگويد: پيامبرصلَّى اللّٰه عليه و آله و سلَّمخطاب به آنها فرمود:«اى در چاه خفتگان! چه بد خاندانى براى پيامبرتان بوديد. شما مرا تكذيب كرديد و مردم مرا تصديق نمودند. شما مرا اخراج كرديد و مردمبه من پناه دادند. شما با من جنگيديد و مردم مرا يارى دادند و... آيا وعدۀ خدايتان را حق يافتيد؟». 1
در كتاب صحيح بخارى، نافع به نقل از ابن عمر روايت كرده است:پيامبرصلَّى اللّٰه عليه و آله و سلَّم بر بالاى گودال جنازۀ مشركين ايستاد و فرمود: آيا وعدۀ پروردگارتان را حق يافتيد؟
به حضرت گفته شد: آيا با مردگان سخن مىگوييد؟ فرمود: شما شنواتر ازآنان نيستيد، امّا آنها پاسخ نمىدهند» 2.
در پايان خاطر نشان مىسازيم كه تمامى مسلمين - با وجود اختلافاتمذهبى در فروع دين - در پايان نماز بر رسول خدا صلَّى اللّٰه عليه و آله و سلَّم سلام مىفرستند و مىگويند:
«السلام عليك ايّها النبى و رحمة اللّه و بركاته»
امام شافعى و جمعى از فقها به وجوب اين سلام پس از تشهد فتوى دادهاند و عدهاى ديگر به استحباب آن. اما همگى معتقد و متفقند بر اينكه آن حضرت سلام مردم را پاسخ مىدهد و سنّت او در