68هداياى سنگين براى هولاكو بفرستيم تا او را از تصرف بغداد منصرف سازيم ، ولى وزير رقيب او به نام « ابن دويدار » يا ( دواتدار ) خليفه را از اين تصميم منصرف كرد و گفت : وزير مى خواهد با ارسال هدايا خود و اهل بيت خود را از شر آنان خلاص كند ، و اگر بناست خليفه چيزى ارسال كند ، به هداياى كمتر اكتفا ورزد . اتفاقاً وقتى هداياى كم ارزش به حضور هلاكو برده شد ، هلاكو سخت برآشفت ، و لذا بغداد را محاصره كردند ، در حالى كه سپاهيان كم تعداد و ناتوان بودند و تعداد آنان از ده هزار سواره نظام تجاوز نمى كرد . ¹

4. شكست بغداد ، شكست نظامى بود نه سياسى

شكست بغداد يك شكست سياسى نبود ، بلكه شكست نظامى بود ، زيرا فرماندهى كل سپاه خليفه برعهده ابن دويدار وزير سنى و رقيب ابن علقمى بود ، و اگر كوتاهى و قصورى در اين قسمت رخ داده باشد ، مربوط به فرمانده نظامى است ، نه وزير سياسى ، و به تصريح مورّخان شكست آنان مربوط به ناكار آمدى ارتش عباسى و فزونى سپاه مغول و تجهيزات و روحيه بالاى تهاجمى آنان بوده است .

اگر به راستى يك توطئه سرّى بين وزير و هلاكو در جريان بود ، بايد شيعيان بغداد از اين حمله ، جان به سلامت ببرند . در حالى كه پس از ورود به بغداد ، حمله به جمعيت غير نظامى شهر آغاز شد . تخريب و آتش زدن آغاز گشت و هر چه توانستند ، كشتند و خون از ناودان هاى شهر سرازير شد ، فقط يهود و نصارى از اين يورش جان به سلامت بردند . ²

سخن در اين مورد فزون از آن است كه در اين چند صفحه جاى گيرد ، لذا به