55محدثان اهل سنت و حتى با طبيعى ها و مادّى ها ، سبب تفوق علمى آن حضرت بر ديگران شد 1 و جاذبه هايى را در منطقه خراسان براى خاندان رسالت پديد آورد . بدين ترتيب تشيع در منطقه خراسان گسترش يافت . مطالعه كتاب احتجاج و زندگانى امام رضا ( عليه السَّلام ) اين مطلب را به روشنى ثابت مى كند . مأمون از گرايش مردم به امام رضا ( عليه السَّلام ) هراسان شد و لذا آن حضرت را با دسيسه خاصّى مسموم كرد و سپس در سوگ او اشك تمساح ريخت . 2
د. مهاجرت علويان به ايران
پس از مهاجرت امام هشتم و پذيرش ولايت عهد ، گروهى از علويان از نقاط مختلف حجاز و عراق به ايران مهاجرت كردند . مردم نيز به دليل اين كه آنها فرزندان پيامبرند ، احترام خاصى براى آنان قائل بودند . يحيى بن عبداللّه بن حسن بن حسن ، پس از قيام حسين بن على ( شهيد فخ ) و شكست او با گروهى از كوفيان به ديلم آمد و هجرت او به اين نقطه سبب گسترش تشيع گشت . علاوه بر منطقه ديلم ، طبرستان و مازندران امروز نيز مدتها زير نفوذ علويان قرار داشت و غالباً تشيع زيدى بر آنجا حاكم بود . نگاهى به جغرافياى ايران نشان مى دهد كه در غالب نقاط اين كشور امامزاده هايى به چشم مى خورد كه غالباً فرزندان ائمه اهل بيت ( عليهم السَّلام ) هستند كه در ايران پراكنده شدند و با گفتار و رفتار خود ، تشيع را تبليغ مى كردند . به عنوان مثال در طبرستان 76 ، در رى 66 و در قم 23 امامزاده وجود دارد كه حاكى از وسائل گسترش تشيع در ايران است . 3