87
دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَ قٰاتَلُوا». 1
- آنان كه پيش از فتح (مكه)، بخشش و مبارزه نمودند، نسبت به كسانى كه پس از آن، انفاق و جهاد كردند، مساوى نيستند، بلكه در درجهاى بالاتر قرار دارند.
در عين حال بايد اعتراف نمود كه مصاحبت با پيامبر خدا، كيميايى نبوده است كه ماهيت انسانها را دگرگون سازد و همۀ آنان را تا پايان عمر بيمه كند و در جرگۀ دادگران قرار دهد.
براى روشن شدن مسأله، سزاوار است پيش از هر چيز به قرآن كه مورد اتفاق همۀ مسلمانان جهان است، روى آوريم و در حل اين مسأله، از آن كتاب مقدس آسمانى مدد جوييم:
صحابى از ديدگاه قرآن
در منطق وحى، انسانهايى كه به محضر پيامبر گرامى شرفياب شده و مصاحبت ايشان را درك كردهاند، دو دستهاند:
گروه نخستين:
كسانى كه آيات جاودانۀ قرآن، به مدح و ستايش آنان مىپردازد و از آنان به عنوان پايهگذاران كاخ مجد و شوكت اسلام، ياد مىكند و ما در اينجا برخى از فرازهاى كتاب الهى را پيرامون اين دسته از صحابه، يادآور مىشويم:
1 - پيشتازان نخستين