230 پيشوايى را به فرزندان من نيز عطا خواهى فرمود؟

در پرتو اين سخن قرآن، دو حقيقت بر ما آشكار مى‌گردد:

الف: آيۀ ياد شده به روشنى بر مغايرت مفهوم امامت با دو مفهوم «نبوّت و رسالت»، گواهى مى‌دهد؛ زيرا ابراهيم از ساليان دراز پيش از اين آزمايش‌هاى الهى، كه از جملۀ آنها تصميم بر قربانى كردن فرزند خود (اسماعيل) بوده است، به مقام نبوّت نائل گرديد و اين موضوع با دليل ياد شده در زير ثابت مى‌شود:

همه مى‌دانيم كه خداى بزرگ، در دوران كهولت ابراهيم، فرزندان وى [ اسماعيل و اسحاق] را به او عنايت فرمود، زيرا قرآن مجيد، به نقل از وى، چنين مى‌فرمايد:

«اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْمٰاعِيلَ وَ إِسْحٰاقَ». ¹

- سپاس خداى را كه در دوران پيرى، اسماعيل و اسحقا را به من عطا فرمود.

از اينجا معلوم مى‌شود كه يكى از آزمايشهاى الهى؛ يعنى تصميم بر ذبح اسماعيل، كه به دنبال آن آزمايش‌هاى دشوار، خداى بزرگ مقام «امامت» را به ابراهيم ارزانى داشت، در اواخر عمر آن حضرت به وقوع پيوسته و او در پايان دوران زندگانى خويش، به مقام پيشوايى بر مردم نايل گرديده است، در حالى كه از ساليان دراز پيش از آن، داراى مقام نبوّت بوده است؛ زيرا پيش از آن كه داراى «ذرّيّه» گردد، وحى الهى - كه نشانۀ نبوّت است - بر او فرود مى‌آمد. ²