195
سكوت على(ع) و بيعت با ابوبكر؟!
پرسش: اگر على عليه السلام خليفه بر حق و بلافصل رسولاللّٰه صلى الله عليه و آله بود پس چرا با آن همه شجاعت و شهامتى كه خاص خود او بود، قيام به حق ننموده و سكوت اختيار كرد و بعد از مدتى نيز بيعت نمود؟
پاسخ: اين يك اصل و قاعده كلى است كه آنچه را انبيا و اوصياى الهى، مطابق دستورات پروردگار، وظيفه خود تشخيص دهند، عمل مىنمايند. على عليه السلام نيز كه خاتمالاوصيا و خيرالوصيين است از اين قاعده مستثنى نيست. بنابراين نمىتوان به ايشان ايراد گرفت كه چرا قيام به شمشير ننموده است، بلكه بايد علت اين سكوت را جويا شد. با مراجعه به تاريخ انبيا، مىتوان موارد مشابهى را يافت كه همانند على عليه السلام چارهاى جز سكوت نداشتهاند.
قرآن مجيد، شرح حال نوح پيامبر را چنين مىگويد: فَدَعٰا رَبَّهُ أَنِّي مَغْلُوبٌ فَانْتَصِرْ ؛ «به درگاه حق تعالى دعا كرد كه بارالها! من مغلوب شدم، پس تو به لطف خود مرا يارى نما». 1 در سوره مريم نيز خداوند از زبان ابراهيم مىگويد: وقتى از عمويش «آزر» استمداد طلبيد و از او پاسخ منفى شنيد، گفت: وَ أَعْتَزِلُكُمْ وَ مٰا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ وَ أَدْعُوا رَبِّي ؛ «از شما و بتهايتان دورى نموده، كنج عزلت اختيار كرده و پروردگارم را مىخوانم.» 2 امام فخر رازى در جلد پنجم تفسير خود مىگويد: «منظور ابراهيم از كلمه اعتزلكم، جدا شدن و دورى جستن از مكان و روش آنها است.»
در تاريخ آمده است كه بعد از آن، حضرت ابراهيم از بابل به سوى كوههاى فارس مهاجرت كرد و هفت سال در اطراف آن كوهها زندگى كرد و كنج عزلت برگزيد. سپس دوباره به بابل برگشت و با شكستن بتها دعوت خويش را آشكار نمود. در سوره