85اختيارى بوده و ارادهى هر معناى ديگرى از اين لفظ غير ممكن مىباشد. دليل آنكه:
1) در صدر آيهى كريمه لفظ انما ذكر شده كه به تصريح اديبان و لغويان از قوىترين ادوات حصر مىباشد در نتيجه ولايت منظور در آيه تنها براى خداوند و رسول و شخصى با ويژگىهاى مذكور در آيه انحصار مىيابد و چنانچه معانى ديگرى همچون محب و ناصر و مانند آن منظور بود با حصروارد در آيه سازگار نبود. زيرا اين معانى بر بسيارى از مؤمنان صادق است.
2) قيدهاى سهگانه «اقامهى نماز» و «اعطاى زكات» و «در حال ركوع» هر كدام به نوبهى خود دايرهى شمول آيه را تضييق مىكند. اگر چنانچه معنايى غير از ولايت امر و سرپرستى مقصود بود مىبايست در «اَلَّذِينَ آمَنُوا» توقف شده و ساير قيود ذكر نشود زيرا به درستى معلوم است كه مردان و زنان مؤمن همگى دوست و ناصر يكديگرند نه فرد يا گروه خاصى از ايشان.
3) در آيهى كريمه ولايت براى خداوند، پيامبر صلى الله عليه و آله و شخص مؤمنى كه در حال ركوع زكات مىدهد اثبات شده است. با توجه به اينكه لفظ ولى يكبار در صدر آيه ذكر شده و آنگاه اولياى سه گانه به يكديگر عطف شدهاند بايد براى هر سه، معناى واحدى از ولايت مقصود باشد و از آنجا كه نسبت به خدا و پيامبر معناى اولويت و سرپرستى بدون هيچگونه اعتراض و مناقشهاى ثابت بوده براى شخص سوم هم بايد چنين باشد.
نقد و بررسى شبهات
در برابر استدلال اماميه به آيه ولايت شبهه ها و اشكالهاى چندى مطرح شده كه اهم آنها عرض و نقد مىشود.
1) اشكال شده، عبارت آيهى شريفه به صورت جمع به كار رفته، در حاليكه على عليه السلام يك تن بيشتر نمىباشد. فخر رازى در تقرير اين اشكال گويد: در هفت موضع از آيه الفاظ جمع به كار رفته است: الذين، آمنوا، الذين، يقيمون، يؤتون، هم، راكعون و اگر چه استعمال صيغهى جمع در معناى مفرد به نحو تعظيم جايز است ولى اصل بر آن است