97(سجده بر آن نبود) قبر او را آشكار مىكردند و چنين انحرافى در صورت آشكارى قبر، بيشتر امكان تحقق دارد و در صورت اختفا كمتر.
4 - بسيارى از شارحان صحيح بخارى و مسلم، حديث را به گونهاى كه معنا كرديم، تفسير كردهاند:
قسطلانى در «ارشاد السارى» مىگويد:
يهود و نصارى براى احياى خاطرۀ گذشتگانشان، صورتهاى صالحان خود را در كنار قبرهايشان نصب مىكردند و در كنار قبر آنان خدا را مىپرستيدند ولى اخلاف و جانشينان آنان، تحت تأثير وسوسههاى شيطانى قرار گرفتند و در كنار قبور آنان، صورتها را پرستش مىكردند.
سپس از تفسير «بيضاوى» نقل مىكند:
«لما كانت اليهود و النصارى يسجدون لقبور الأنبياء تعظيما لشأنهم و يجعلونها قبلة يتوجهون فى الصلاة نحوها و اتخذوها أوثانا، منع المسلمون في مثل ذلك فأما من اتخذ مسجدا في جوار صالح و قصد التبرك بالقرب منه لا للتعظيم و لا للتوجه اليه فلا يدخل في الوعيد المذكور.» 1
«از آنجا كه يهود و نصارى قبور پيامبران خود را براى تعظيم، قبله برگزيده و هنگام نماز، به آن توجه مىنمودند، قبور آنان موقعيت بت