161وقتى آب باران همه جا را فرا گرفت، مردم با مسح بدن عباس تبرك مىجستند و مىگفتند: آفرين بر تو اى ساقى دو حرم. 1ملاحظۀ اين قطعۀ تاريخى، كه قسمتى از آن در «صحيح بخارى» نيز آمده، مىرساند كه يكى از مصاديق «وسيله»، توسل به ذات محترم و صاحب منزلت است كه خود مايۀ قرب و سبب شايستگى در داعى و متوسّل مىگردد، چه تعبيرى روشنتر از اين كه گفت: «هذا و الله الوسيلة الى الله و المكان منه »
2 - «قسطلانى، احمد بن محمد بن ابى بكر، معاصر با جلال الدين سيوطى (متوفاى سال 923) در كتاب «المواهب اللدنيه بالمنح المحمديه فى السيرة النبويه» كه در مصر چاپ شده، مىنويسد:
«وقتى عمر به وسيلۀ عباس طلب باران نمود، گفت: اى مردم، پيامبر خدا بر عباس به ديدۀ پدر مىنگريست، از او پيروى كنيد و وسيلۀ خود به سوى خدا قرارش دهيد.»
اين عمل انديشۀ كسانى را كه توسل را مطلقاً و يا توسّل به غير پيامبر را تحريم كردهاند، باطل مىكند. 23 - وقتى منصور از مالك، مفتى بزرگ مدينه، پرسيد:
رو به قبله دعا كنم يا رو به پيامبر خدا - صلّى اللّٰه عليه وآله وسلّم - ؟
مالك پاسخ داد: