105نگزارد و نبايد بر كنار قبر او بايستد آنجا كه مى‌فرمايد:

«وَ لاٰ تُصَلِّ عَلىٰ أَحَدٍ مِنْهُمْ مٰاتَ أَبَداً وَ لاٰ تَقُمْ عَلىٰ قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللّٰهِ وَ رَسُولِهِ وَ مٰاتُوا وَ هُمْ فٰاسِقُونَ » ¹

«براى كسى از آنان (منافقان) اگر بميرد، هيچ گاه نماز نگزار و بر قبر آنان (براى طلب مغفرت) نايست، آنان به خدا و پيامبرش كفر ورزيدند و در حالى كه فاسق و بدكارند، مرده‌اند.»

در اين آيه، براى هدم شخصيت منافق، و دادن گوشمال به اعضاى اين حزب، به پيامبر خدا فرمان مى‌دهد:

1 - بر جنازۀ احدى از آنان نماز مگزار.

2 - بر قبر آنان نايست. اين حقيقت را با جملۀ «وَ لاٰ تَقُمْ عَلىٰ قَبْرِهِ » ادا كرده است.

از اين كه مى‌فرمايد: دربارۀ منافق اين دو كار را انجام نده، مفهومش آن است كه اين كار دربارۀ غير منافق خوب و شايسته است.

اكنون بايد ببينيم مقصود از «وَ لاٰ تَقُمْ عَلىٰ قَبْرِهِ » چيست؟ آيا مقصود تنها قيام به هنگام دفن است كه دربارۀ منافق جايز نيست و دربارۀ مؤمن لازم و شايسته است؟ يا مقصود اعم از زمان دفن و ديگر مواقع است؟

برخى از مفسّران آيه را ناظر به زمان دفن دانسته‌اند ولى گروهى ديگر؛ مانند بيضاوى و غيره، با ديد وسيع نگريسته و آيه را چنين تفسير مى‌كنند:

«و لا تقم على قبره للدفن أولزيارة .» ²