[1]) نزلت الآية عام الحديبية فى سنة 6 من الهجرة و الحديبيه موضع قريب من مكة و ذلك انه (ص) اراد زيارة الكعبة فسار هو و اصحابه من المدينة و هم 1540 رجلا فابتلاهم اللّٰه فنزلوا بالحديبية فابتلاهم اللّٰه بالصيد و هم مجمعون كانت الوحوش تفشاهم فى رحالهم بحيث كانوا متمكنين من الاخذ و البلوى هو الاختبار و الغاية قد يكون علم الفاعل بحال المفعول و قد يكون علم المفعول بحال نفسه مثل ان يمتحن الاب ابنه بشيء مع علمه بسوء ادبه و فعاله و لكن الغاية منه هو علم الابن بسوء فعاله ليحسن الظن بان ما اصابه من الاب اليه من التأديب و السياسة كان بإساءته و بعبارة اخرى. بلوى عبارتست از تجربه و مقصود از تجربه گاهى تحصيل علم تجربه كننده باشد نسبت بحال اشخاص امتحان شدگان و گاهى مقصود ايجاد علم در خود اشخاص امتحان شدگان مى‌باشد براى اطلاع آنها به احوال خودشان و بنا بر اين محتاج بتأويل نخواهيم شد نه مجاز مرسل لازم آيد و نه غير آن و بنا بر اين مراد از قول خدا لِيَعْلَمَ اَللّٰهُ مَنْ يَخٰافُهُ بِالْغَيْبِ كه غايت امتحان ايشان است تحقق معلوم است در خارج بمعنى اين كه غرض از امتحان دانستن خداست در خارج كه كيست خايف از خدا و بديهى است كه علم خدا ذاتى و تغيير ناپذير است و لكن تحقق معلوم در خارج مغاير با علم است پس مقصود از علم خدا به كسى خائف تحقق اين قبيل اشخاص است در ظرف خارج تا اين كه خايف از غير خايف تميز يافته تا خودشان مى‌دانند بمآل امر خودشان پس تعبير بعلم براى آگاهى بر اينست كه مدار جزاء خبر، به تحقيق و تميز خارجى است نه مجرد علم خدا و بالجملة التعبير بالعلم انما كان لاينان بان مدار الجزاء ثوابا و عقابا هو حصول المعلوم و تميزه فى الخارج لا العلم بحالهم فقط، هذا ما عندنا فافهم و كن من الشاكرين.