70

شرايط كسى كه از طرف او نيابت صورت مى‌گيرد

210 1 كسى كه از طرف او نيابت صورت مى‌گيرد، بايد مسلمان باشد؛ و صحت نيابت از طرف شخص كافر، به احتمال حصول تخفيف عذاب، محل تأمل است؛ و اگر كافر مستطيعى وفات كند و ورثۀ او مسلمان باشند، واجب نيست براى او نائب بگيرند. و نيابت مؤمن از طرف غير مؤمن نيز محل تأمّل است.

211 2 گذشت كه نيابت از طرف شخصى كه حج واجب بر عهدۀ اوست و توان انجام حج را دارد، جائز نيست و نيز گذشت كه انجام دادن حجّ از طرف كسى كه وفات نموده چه حجّ واجب و چه مستحب، و چه با مزد و چه بدون مزد مانعى ندارد؛ و نيز انجام دادن حج مستحبّى از طرف شخص زنده مطلقاً مانعى ندارد.

212 3 نيابت از طرف كسى كه به سن بلوغ نرسيده و يا شخص ديوانه، مانعى ندارد؛ بلكه اگر حجّ بر عهدۀ شخص ديوانه در حال بهبوديش واجب شده باشد و در حال ديوانگى مرده باشد، واجب است براى او اجير بگيرند.

نحوۀ قرارداد نيابت براى حج

213 1 نيابت هم چنان كه با اجاره و نيز به صورت تبرّع و مجانى محقّق مى‌شود با «جُعاله» ¹و «شرط ضمن عقد» ²نيز صحيح است.