45دست داده خواه عقيدهاش اين بوده كه آن مال كافى نيست؛ يا غفلت داشته كه چنين مالى دارد يا براى حج كافى است؛ يا از اصل وجوب حج غافل بوده و غفلت او از روى تقصير نبوده، و خواه در وجوب حج شك داشته يا غافل بوده و غفلت او از روى تقصير بوده و زمانى ملتفت شد كه پول و مال را از دست داده و قدرت بر حج ندارد، ظاهر اين است كه اگر شرايط ديگر را داشته، حج بر ذمّه و عهدۀ او مستقر شده است.
مستطيع شدن بانوان و مسألۀ مهريۀ آنها
94 1 خانمى كه مهريّه او كفاف هزينۀ حجّش را مىدهد يا هزينۀ حج او را كامل مىكند:
الف اگر تقاضاى مهر از شوهر، باعث ناراحتى و مشكلات در زندگى نشود و او حاضر به پرداخت باشد، مستطيع است و مطالبۀ مهر نه تنها مانعى ندارد، بلكه لازم است.
ب اگر تقاضاى مهر، موجب ناراحتى و مشكلات در زندگى شود، مطالبۀ آن لازم نيست و استطاعت حاصل نمىشود.
95 2 اگر مردى در ضمن عقد، به همسرش وعدۀ سفر حج داده باشد، صرف وعده، موجب استطاعت زن نمىشود، ولى بر شوهرش لازم است به وعدهاش وفا كند، و حكم مطالبه آن با فرض اين كه استحقاق مطالبه كردن ثابت شده باشد مانند مهر است.
96 3 اگر مردى به هر علتى مهريّۀ همسرش را نپردازد، حج بر همسرش واجب نمىشود و با ترك آن، حج بر او مستقرّ نمىشود؛ ولى اگر مرد، حاضر به پرداخت بوده و زن مطالبه نكرده باشد، حج بر عهدۀ زن مستقر مىگردد.