443در اينجا شرح مسير آناتولى و ارسال صرّه همايونى، از آنجا به مكه، و حج‌گزارى عثمانيان و مسير حركت حجاج عثمانى، موضوعِ بحث ما نيست، ليكن از آنجا كه اوليا چلبى در سفر خود از اين مسير نيز گذشته، شرح مختصرى در اين خصوص ارائه مى‌كنيم:
راه حج آناتولى، مسير سمت راست از ميان سه مسير تردّد چاپارها بود. (اين تعريف براساس حركت مسافر در حالت پشت به استانبول بيان شده است). اين مسير با گذر آناتولى از شمال غرب به جنوب شرق، به حلب و شام متصل مى‌شد. راه استانبول - مكه، يكى از هفت مسير ارتباطى موجود در زمان امپراتورى عثمانى بود و به احتمال زياد يكى از پر رفت و آمدترين راه‌هاى چاپار نيز بوده است. اين راه، جاده اصلى ارتباطى بين پايتخت و اماكن مقدس به شمار مى‌آمد.
صرّه تا سال 1281 از راه خشكى به‌وسيله قاطر و شتر به حجاز فرستاده مى‌شد.
از اين تاريخ به بعد، از راه دريا و با كشتى ارسال شده و تا سال 1327 ادامه داشت. از سال 1327، پس از احداث راه‌آهن حجاز، صره‌اى‌كه قبلًا به‌طور معمول در دوازدهم ماه رجب، از راه خشكى ارسال مى‌شد، از مسير دريا به خاطر كوتاهتر شدن راه، در پانزده شعبان ارسال شد.
دولت عثمانى به همان اندازه كه به راه‌هاى نظامى توجه مى‌كرد، به راه‌هاى حج نيز اهميت مى‌داد. اين راه هميشه مورد توجه و عنايت خاص خيّرين و نيكوكاران بود. حفاظت از اين راه به عهده تشكيلات دربند قرار داشت.
اين جاده در طول هشت ماه از سال، مسير رفت و آمد حجاج بود. طول مسير ميان شام و مدينه 247 ساعت، مسير ميان شام و مكه 61 روز و راه بين مكه و مدينه 106 ساعت بود.
كاروان‌هايى كه از شام و مصر حركت مى‌كردند و حجاج و اشيا و اسباب به‌همراه خود مى‌بردند، كاروان‌هاى سنگين تلقّى مى‌شدند. اين كاروان‌ها در فصل سرما، فقط