405نايبالصدر در سال 1305 با اشاره به اين كه هيچ كس ادعاى رؤيت ماه را نكرده بود، يك مرتبه خبر دادند كه «قاضى بما هو راضى، حكم دادهاند كه امروز روز هشتم است». تمام شواهد حكايت از آن داشت كه كسى ماه را رؤيت نكرده است؛ اما اينكه چرا قاضى چنين حكمى كرده، باز هم حكمت آن در حج اكبر اهل سنت و افتادن عرفه به روز جمعه بوده كه شرح آن را نايب الصدر آورده است. 1 وى ادامه مىدهد كه:
«چارهاى جز تبعيت نبود»، و بنابراين، يك روز قبل از ترويه؛ يعنى روز هفتم به سمت منا حركت كردهاند. فردا صبح به عرفات رفتند و شب هنگام زمانى كه يك صد و پنجاه هزار سنى از عرفات به سمت مشعر حركت كردهاند، «به قرب سى هزار شيعيان حيدر كرّار آن شب را احيا داشتند ... چه مبارك سحرى بود و چه فرخنده شبى.» البته اين ماندن اضافى خرج داشت: «هر يك نفر شيعه ايرانى مبلغ يك ريال فرنگسا به اسم مخارج عساكر سلطانى كه براى حفظ زوار مقرر است» بايد مىدادند. 2 نايب الصدر توضيح مىدهد كه در مواردى كه اختلاف نظر پيش مىآمد و شيعيان روز بعد را مىماندند، شريف مكه دو نفر از بنىاعمام خود را نزد شيعيان مىگذاشت تا اگر مسألهاى پيش آمد حل كنند.
امين الدوله در سال 1316 نوشته است كه «بحمداللَّه در اين سال ميان فريقين در رؤيت هلال و موقع عيد خلاف نيست». 3
در سال 1331 نزديك بود كه اختلاف پيش آيد كه علماى شيعه به تحقيق و تفحص پرداختند كه مشكل رفع شد. 4
بر اساس نوشتههاى برخى از زائران، حجاج ايرانى و به طور كلى شيعه، در عرفات، در محل مستقلى وقوف مىكردهاند. بر اساس گزارشى از سال 1317 از يك صد هزار زائر شيعه در اين سال، حدود «هفت - هشت، نهايت ده هزار نفر» شيعه بودند كه «يك طرف ديگر مقابل كوه كه شرعاً نبايد بالاى كوه رفت، به خلاف حضرات كه بالا بودند» اقامت داشتهاند. 5