385امين الدوله مىنويسد: «من كه در عزا، سوز دلم بيش از اشك چشم است، بى اختيار سيل از دو ديده روان كردم و همگى چندان گريستيم كه به تلافى بىفرصتى ايام عاشورا، عزادارى به وجه اكمل شد». 1 امين الدوله مىافزايد با آن كه توسط «حاجى تقى صراف تبريزى سى ليره» به نخاوله داده بوده، باز «تقاضاى رعايتى شد». به همين جهت «مجددا وجهى به رعايت ايشان تخصيص شد». وى مىافزايد: «البته اهل توقع بسيارند و كيسه ما كفايت نمىكند.» 2
گفتنى است كه به احتمال از قرن سيزدهم هجرى به بعد، در تزئينات مسجد النبى(ص) در كنار نام خلفا، عشره مبشره و ائمه مذاهب اربعه، نام دوازده امام نيز افزوده شده كه تا به امروز نيز وجود دارد و تنها نشان تشيع امامى در يكى از مهمترين مساجد دنياى اسلام است. شيعيان زائر در مدينه طبعا از ديدن اين اسامى در مسجد النبى خشنود بودهاند. گزارش اين اسامى در سفرنامههاى دوره قاجارى آمده است. 3
زيارت اماكن
جداى از اعمال حج، و نيز زيارت قبر پيغمبر(ص) مراكز و اماكن ديگرى در مكه ومدينه وجود دارد كه عامه مسلمانان به زيارت آنها مىروند. در اين ميان، شيعيان نسبت به برخى از اين اماكن توجه بيشترى از خود نشان داده و حتى در مواردى، تنها شيعيان بودند كه به زيارت برخى از اين اماكن مىرفتند.
فهرستى از اين اماكن را كه در روزگار قاجار در حرمين شريفين مورد توجه حجاج و زائران بوده، مىتوان در سفرنامهها به دست آورد. البته روشن است كه براى يك حاج، شيعه يا سنى، هيچ كجا بهتر از مسجد الحرام و مسجد النبى(ص) نبود. محمد ولى ميرزا در سال 1260 نوشته است كه طى پانزده روز اقامت در مكه «تمامى نمازها در مسجد الحرام كردم، يك صد و ده طواف كردم و يك ختم كلاماللَّه كردم». 4 اين رويهاى بود كه بسيارى از حجاج داشتند.