369از منشى خاص شريف مكه بوده، خبر داده و مى‌نويسد كه در آنجا همه تمثال شاهنشاه شهيد ناصرالدين شاه دارد و صاحب منزل خواسته است خلوص خود را به ايرانيان اثبات كند.» ¹

در گزارشى نيز كه از سال 1317 در دست است، در مكه شهرت داشته كه شريف بر مذهب تشيع بوده است. به نظر اين زائر، «شريف مكه نسبت به حاج عجم خيلى مهربان و توجه خاطر دارد، حتى آن كه اهل مكه نسبت تشيع به او مى‌دهند و امسال قبل از ورود حاج، اعلان احترام حاج ايرانى را عموما داده بود ... از طرف سلطنت قاهره عليه اسلامبول هم توصيه‌هاى رعايت حاج عجم داده مى‌شود.» ² نيز گفته شده است كه در همان سال به محض ورود به مكه «در خانه شيخ على جمّال كه شيعه و از مطوفين محترم و همراهان عجم است، منزل گرفتيم.» ³

گفتنى است كه ايرانيان حتى در انتخاب قهوه‌خانه، در تلاش بودند تا جايى بروند كه صاحبش شيعه مذهب باشد. از جمله در مكه «قهوه خانه حاجى قنبر معروف [است] كه از شيعيان با همّت غيور است و در قهوه‌خانه‌اش ليله غدير تعزيه امام سجاد(ع) منعقد و آش بسيار مفصلى طبخ مى‌نمايد و به حاجيان هديه مى‌دهد». اين جلسه برگزار شده و از ديد اين گزارشگر «انعقاد چنين مجلسى در آن نقطه كه مركز متعصبين عامه است، خيلى شعار بزرگى است براى جعفريان - يعنى جعفرى مذهبان». ⁴

در چنين فضايى كه شيعه كم بود، گاه اتفاق استثنايى هم رخ مى‌داد. محمد ولى ميرزا در سال 1260 نوشته است كه هر روز در مسجد الحرام قرآن مى‌خواندم. يك روز قرآن را «به دست يك حضرموتى شيعه دادم كه نگاه بدارد تا من از طواف برگردم. بعد از برگشتن سيد قرآن را برد.» شگفتى محمد ولى ميرزا آن است كه روزهاى قبل «قرآن را به عربها و اهل مكه مى‌دادم» همه برگرداندند، اما اين بار قرآن از دست رفت! ⁵

در گزارشى از سال 1331 گفته شده است كه آغاوات‌هاى مكه رفتار بهترى در