364برابر چادر قونسول ايران نيز «تشريفاتى از بابت چراغ و آتش بازى و فواكه و شرينى و شربت» وجود داشته است. 1
در گزارشى از سال 1331 آمده است كه قونسول ايران در جده، در منا، چادر مخصوصى داشته و به نوعى حضور خود را نشان مىداده است:
«امشب بساط جشن و آتش بازى گسترده براى تهنيت عيد سعيد، ادارات رسمى از مركز شريف و والى و محملين تا جنرال قونسولگرى دولت عليّه ايران صداى شليك توپ و ... بلند است. 2 در سال 1297 كه حسامالسلطنه به حج آمده بود، در عرفات و سپس در منا قونسول ايران در جده «خيمه زده، بيرق شير و خورشيد دولتى را بر افراخته بود». در منا نيز قونسول ايران اسباب آتش بازى را فراهم كرده بود. 3 فراهانى نوشته است كه شنيديم چند سال قبل كه ميرزا حسنخان قونسول جده و مكه بود، در شب يازدهم آتش بازى خيلى مفصلى نمود. 4 گفتنى است كه حملهدارهاى ايرانى در وقت استقرار، براى تشخص خود از ديگران، از بيرق شير و خورشيد استفاده مىكردهاند. 5
قونسول ايرانى مقيم در دمشق نيز كارهاى حجاج آن مسير را انجام مىداده است. در سال 1292 كه فرهاد ميرزا به حج آمده، «شكايت زيادى، حجاج قمى ومازندرانى بلكه همه از دست عباس قلى خان قونسول شام كردند كه ما را تمام كرده است و به انواع مختلف چيز گرفته و عذرش اين است كه من مواجب از دولت ندارم و بايد مخارج خود را از عجم درآورم.» 6 محاكمه جالبى را هم مخبر السلطنه از سال 1321 آورده كه دو ايرانى نزد قونسول آمدند و گفتند كه «از جده به مكه، از ملل ديگر 12 مجيدى به شترى دادهاند از ما 15 مجيدى مىخواهند». پس از مذاكره بسيار، روشن شد كه بايد 17 مجيدى بدهند و محاكمه به اين شكل فيصله يافت. مبلغ ياد شده بين «صاحب شتر و شريف و قونسول اشرف بخش مىشود». 7 در برابر اين قبيل نقل ها كه همه حكايت از ظلم و ستم قونسولهاى ايرانى در جده دارد، نجمالملك در سال 1306 از يكى از