365خدمات حاجى ميرزا حسن خان كارپرداز ايران در جده در آن سال ياد كرده است: «روزى يك نفر دهقان ايرانى، خواست به طواف بيت‌اللَّه مشرّف شود، گيوه خود را با شال دستمال بر پشت پيچيد و داخل مسجد شد. يكى از خواجه‌هاى حرم ملتفت شده، در حين طواف چند چماق سخت بر كتف او بنواخت، احدى از بستگان كارپرداز خانه ايران، واقعه را از دور ديده، به كارپرداز اطلاع داد. مشار اليه در صدد قصاص برآمد، به اذن جناب شريف و پاشاى مكه، آن خواجه را در همان محل كه چماق زده بود، به سياست رسانيدند.» 1
در مدينه منوره، قونسولى در كار نبوده و مزوّر عجم‌ها كه سيد حسن فرزند سيد مصطفى بوده، كارهاى آنان را حل و فصل مى‌كرده است. فراهانى در سال 1302 با اشاره به اين نكته مى‌نويسد كه البته در برخى از سال ها «از جانب قونسول جده، آدمى موقتا در مدينه مى‌آيد و هست تا حجاج از آنجا بروند. و در اين سال، ميرزاعلى خان نامى، ترك آذربايجانى، از جانب قونسول جده به مدينه آمده بود.» 2
برخورد ساكنان مكه و مدينه با ايرانيان
برخورد مردم مكه با ايرانيان
به رغم آن كه دو شهر مكه و مدينه در منطقه حجاز قرار دارد و به نظر مى‌رسد كه بايد به لحاظ مذهبى و فرهنگى وضعيت مشابهى داشته باشد، اما به دلايل تاريخى و قومى، تا اندازه‌اى تفاوت ميان اين دو شهر هست. اين تفاوت اولا به لحاظ سكونت اقليتى شيعه با نام نخاوله در مدينه طى چند قرن گذشته است، در حالى كه در مكه چنين وضعيتى وجود ندارد. و ديگر آن كه تعصب مذهبى در شهر مدينه بيشتر بوده و دليل آن نيز به لحاظ تاريخى، آن است كه افراد مذهبى كه به حجاز مهاجرت مى‌كرده‌اند، به طور عمده در مدينه مقيم شده و وضعيت مذهبى اين شهر را تحت تأثير