154توسط دختران و كنيزكان خوانده شد. اين سرود ميان مردم شهرتى فراوان دارد اما تاكنون بحثى علمى و دقيق درباره درستى آن انجام نشده است.

اين نوشتار از دكتر انيس‌بن احمدبن طاهر اندونزيايى است كه با عنوان «دراسة في حديث: طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَينا، دراسة حديثية الخبر و النشيد» در مجلّه مركز بحوث و دراسة المدينة المنوّره ¹ منتشر كرده‌است. در ترجمه، مطالب را تلخيص كرده و چكيده استدلال‌ها را آورده‌ام.

راوى اصلى اين خبر عبيداللَّه‌بن محمد، معروف به «ابن عايشة بنت طلحه» است كه گويد:

وقتى پيامبر خدا(ص) وارد مدينه شد، زنان و كودكان اين شعر را مى‌خواندند:

طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَينا مِنْ ثَنِيّاتِ الْوَداعِ
وَجَبَ الشُّكْرُ عَلَيْنا ما دَعا للَّهِ داعِ
ج

بررسى سندى

نخستين كتاب سيره‌اى، كه اين روايت در آن آمده، كتاب دلائل النبوة بيهقى است و سند بيهقى چنين است:

«أخبرنا أبوعمر و الأديب، قال: أخبرنا أبو بكر اسماعيلي، قال: سمعت أبا خليفة، يقول سمعت ابن عائشة، يقول: لما قدم ...» تا آخر همان نقلى كه گذشت، سند ديگر بيهقى هم چنين است: «أخبرنا أبو عمر وبن مطر، سمعت أبا خليفة يقول: سمعت ابن عائشة: لما قدم رسول‌اللهَ ...».

بيهقى مى‌افزايد: علماى ما اين خبر را مربوط به وقت ورود آن حضرت به مدينه، در هنگام هجرت از مكه مى‌دانند نه وقت آمدن آن حضرت از تبوك در ثنيةالوداع و خداوند آگاه است. ² اين روايت را خرگوشى (در شرف المصطفى) و ديگران، همه از طريق همين ابن عايشه روايت كرده‌اند. مشكل اصلى در ابن عايشه است كه سند او