205
277. مرقد طلحة بن عبيدالله
قبر طلحه، از صحابه پيامبر(ص)، در شرق شهر زبير، ميان خرابه‌هاى بصره قديم، قرار دارد و ساختمان روى آن، در سال 624ه .ق، به دست امير شمس‌الدين باتكين، در دوره مستنصر عباسى، ساخته شده است. 1 به گزارش ابن‌بطوطه، قبر طلحه در شهر بصره، در قرن هفتم، زيارتگاه و داراى قبه و بارگاه و مورد توجه مردم بود و كنارش، زاويه‌اى قرار داشت كه در آن، به مسافران طعام مى‌دادند. 2
مرقد طلحه، شامل بناى مربع گنبددارى است كه در سمت شرقى آن، مسجد جديدى وجود دارد. اين مسجد را وزارت اوقاف عراق، در سال 1393ه .ق - 1973م، ساخته است. نماى آن مربع شكل، به طول هر ضلع، ده متر است كه بر فراز آن، گنبدى مدور وجود دارد و رواقى نيز متصل به مسجد، به طول ده متر و عرض دو متر، وجود دارد. 3 (تصوير شماره 85)
ابوعبدالله طلحة بن عبيدالله تَيمى، مادرش، صعبه حضرميه، از زنان بدكاره معروف مكه بود و به همين دليل، در نسب وى خدشه مى‌كنند و پدر مادرى‌اش را برده‌اى ايرانى به نام ذرمهر (دزمهر) مى‌دانند. 4گفته‌اند او، مردى سبزه و خوش‌صورت و پُر مو بود و به لقب طلحة الخير نيز معروف بود 5 و از سخنوران قريش، به شمار مى‌آمد. 6
طلحه، از پيشگامان در اسلام 7 بود و پيامبر(ص)، ميان او و زبير، در مكه، پيمان برادرى بست. او به علت تجارت يا مأموريتى كه از سوى پيامبر(ص) يافته بود، در نبرد بدر حضور نداشت ولى در ساير غزوات و سفرهاى مهم رسول خدا(ص) شركت كرد و پيامبر(ص) او