50بلكه آن افراد صرفاً به دليل داشتن قريحه شعرى، منويات خود را درباره على(ع) در عرصههاى مختلف با زبان شعر بيان كردهاند. ازاينرو نمىتوان آنان را در رديف شاعران قرن اول جاى داد.
دوم: به دليل وضعيت لغزنده سياسى صدر اسلام، خصوصاً نيمه نخست قرن اول، برخى از مردم، از جمله سرايندگان اشعار، كه گرايشهاى عثمانى داشتند و عليه على(ع) سخن گفته بودند، بعداً جزء ياران سرسخت وى شدند. عكس آن هم صادق بود؛ چنانكه حسّانبن ثابت، پس از قتل عثمان، گرايش عثمانى پيدا كرد. از اين جهت اظهار نظر درباره عثمانى يا علوى بودن افراد، دقت و تحقيق فراوانى را مىطلبد.
سوم: در اين كتاب به دليل رعايت پيوستگى مطالب، برخى از فضايل على(ع) از منابع اهلسنت درج شده كه در آن زمينه شعرى از شاعران اهلسنت قرن اول پيدا نكرديم. از خوانندگان فرهيخته و علاقهمند درخواست مىشود در صورت دستيابى به اشعار آن را به ما منعكس كنند تا در چاپهاى بعدى استفاده شود.
كاربرد نتايج تحقيق
شناخت واقعيتهاى صدر اسلام، به ويژه موضوع امامت و جانشينى حضرت على(ع)، از چند نظر براى مسلمانان ضرورت دارد:
يك- از منظر اعتقادى: دين اسلام، پايانبخش اديان است و بايد تعاليمش تا ابد پاسخگوى نيازهاى جامعه بشرى باشد و اين ممكن نيست مگر در صورتى كه رهبران اين دين، علم بىپايان داشته و قادر باشند جامعه بشرى را به سر منزل مقصود برسانند. عقيده دينى به ما مىگويد: اين افراد همان ائمه معصوماند كه از جانب خداوند تعيين شده و داراى علم لدنىاند.