382مسافران را تهديد مى‌كرد، وجود فردى به‌عنوان اميرالحاج را لازم مى‌دانستند؛ به‌طورى كه در زمان خلافت عثمانى، ساليان درازى افرادى را به اين مسئوليت مى‌گماشتند و او به‌همراه هزاران سرباز، همراه كاروانيان حركت مى‌كرد و بين راه وظيفه حفاظت و مراقبت از جان و مال مسافران از دستبرد سارقان و راهزنان و گاهى تعدى قبايلِ بين راه را به عهده داشت. گاهى قبايل بين راه به علل و انگيزه‌هاى مختلف از كاروانيان حج، مطالبه مال مى‌كردند و درصورت ممانعت آنان، متعرض مسافران حج مى‌شدند.
به‌لحاظ مسئوليت سنگينى كه اميرالحاج براى حفظ سلامت كاروان‌ها در رفت و برگشت برعهده داشت، همه‌ساله بين صاحب‌منصبان عثمانى، اختلافات زيادى براى آنكه چه‌كسى صلاحيت تصدى اين منصب را دارد، درمى‌گرفت. 1
فصل دوم: «اميرالحاج» در فقه شيعه
در روايات و كتب فقهى شيعه و اهل سنت، احكامى كه غالباً استحبابى است، براى اميرالحاج وجود دارد كه به بعضى از آنها اشاره مى‌شود.
«يوم الترويه» و اقامه نماز ظهر و عصر در منا
حجاج در روز هشتم ذى‌حجه (يوم‌الترويه) در مكه مكرمه، احرام حج بسته و عازم سرزمين منا مى‌شوند، شب را در اين سرزمين مى‌مانند و پس از طلوع آفتاب روز عرفه، عازم سرزمين عرفات مى‌شوند. يكى از آداب احرام حج، آن است كه پس از اقامه نماز ظهر و عصر در مسجدالحرام محرم مى‌شوند، اما اميرالحاج از اين حكم مستثناست. علاوه بر اينكه در اين زمينه روايات متفاوت است، برخى اقامه نماز در مسجدالحرام را مستحب شمرده و برخى در منا شايسته توصيف كرده‌اند. فقها در مقام جمع بين روايات و به قرينه روايات ديگرى كه درباره اميرالحاج وجود دارد، در مسئله قائل به تفصيل شده و اقامه نماز در مكه را بر حجاج و اقامه نماز در منا را بر اميرالحاج حمل كرده‌اند و البته بعضى از فقها نيز حجاج را در اقامه نماز در مسجدالحرام يا منا مخير دانسته‌اند. 2