351
فقه و مناسك حج در ارتباط با امور پزشكى و بهداشتى
سيدمحمدعلى فقيهى
ميقات حج، شماره80، تابستان 1391ه.ش
حج داراى ابعاد مختلف و گوناگونى است كه از جهاتى با يكديگر مرتبط‌اند؛ از جمله ابعاد حج، ابعاد فقهى و بهداشتى و پزشكى است. نوشتار پيش‌رو به ارتباط ابعاد فقهى مناسك حج با ابعاد بهداشتى و پزشكى آن مى‌پردازد. اين مقاله در دو بخش به نگارش درآمده است؛ در بخش نخست، احكام فقهى حج، صرف‌نظر از عوارض خارجى آن، مطرح شده است؛ اين بخش از دو جهت مورد بحث قرار گرفته است: الف) جنبه اثباتى و آنچه تأكيدكننده بهداشت و مسايل پزشكى در حج است كه در اين مورد به پنج مسئله اشاره شده است؛ ب) احكامى كه در نظر ابتدايى از آنها عدم سازگارى با بهداشت و امور پزشكى برداشت مى‌شود. در اين جهت سيزده مورد از مناسك حج مطرح و بررسى شده است.
در بخش دوم مقاله، مسائلى مورد بررسى قرار گرفته است كه به‌واسطه عوارض خارجى با امور بهداشتى و پزشكى، ناسازگارى پيدا مى‌كنند. در اين بخش پنج مسئله مطرح و بررسى شده است. در پايان مقاله مطالب و تذكراتى در قالب خاتمه بيان شده است.
مقدمه
حج كنگره عظيم جهانى و اجابت دعوت و فراخوان الهى است به زيارت خانه خود و حضور در سرزمين وحى، با كيفيتى كه به پيامبران و رسولانش، از آدم تا خاتم، تعليم