285سنت تنها شكل و صورت نماز نيست؛ بلكه نماز واقعى و مجزى است. البته اين بررسى صرف‌نظر از روايات معارض و بحث لزوم و يا عدم لزوم مندوحه است؛ زيرا اين دو بحث، پس از اين مورد رسيدگى قرار خواهد گرفت.
بر اين مدعا شواهد فراوانى مى‌توان بيان كرد؛ از جمله:
الف) در ذيل صحيحه هشام بن حكم مى‌خوانيم: شركت در نماز جماعت اهل سنت از بهترين عبادات است؛ به‌ويژه حضرت سوگند ياد مى‌كند كه
«والله ما عبدالله بشيءٍ أحبّ الَيه من الخبأ». روايت از جهت انجام وظيفه، مانند خواندن قرائت، اطلاق دارد. آيا شكل نماز و به عبارت ديگر نماز باطل با اين سوگند و تأكيد امام كه از بهترين عبادات است، سازگار مى‌باشد؟!
اگر گفته شود مقصود نماز جماعتى است كه مكلف وظيفه خودش را انجام دهد، در پاسخ بايد گفت: از اين جهت روايت مطلق است و اگر چنين چيزى بود با توجه به نياز و ابتلاى مردم بايد بيان مى‌شد.
ب) روايات فراوانى دلالت داشت كه نماز با آنها مانند نماز جماعت پشت سر رسول‌الله است. آيا نماز صورى و باطل مانند نماز جماعت پشت سر رسول خدا است؟! امام(ع) در اينجا نفرمود: اين نماز ثواب نماز رسول خدا را دارد، بلكه مقتضاى تشبيه آن است كه افزون بر ثواب، از جهات ديگر ازجمله صحيح بودن نيز مانند نماز پشت سر رسول‌الله باشد.
ج) در موثقه اسحاق بن عمار، كسى از امام(ع) مى‌پرسد: «من به قرائت امام جماعت نرسيده‌ام، چه كنم»؟ حضرت مى‌فرمايد: «با آنها به ركوع برو». و حضرت آن‌گاه جهت دفع اشكال مقدر تصريح مى‌كند كه اين ركوع را يك ركعت به شمار آور و پس از آن، جهت رد اين‌گونه اشكالات مى‌فرمايد: «اين ركعت از بهترين ركعات نماز تو مى‌باشد». آيا چنين عباداتى با نماز باطل و شكلى و صورى سازگار است؟!
اگر در نماز جماعت با آنها، مكلف بايد قرائت را خودش بخواند، چرا در اينجا