252اقسام آن، به هنگام مسافرت به كشورهاى اسلامى غيرشيعه، مشاهده مى‌شود. اين نياز با توجه به كثرت حجاج ايرانى كه به بركت انقلاب و استقرار حكومت جمهورى اسلامى، هر سال تعداد چشمگيرى جهت انجام مناسك حج و اداى فريضه بزرگ الهى به كشور عربستان سعودى مسافرت مى‌نمايند، بيشتر ملموس مى‌گردد. ازاين‌رو فراگيرى اين امر مهم، برهمه شيعيان لازم و ضرورى است.
اينجانب با درخواستى كه معاونت آموزش و تحقيقات بعثه مقام معظم رهبرى به‌عمل آورد، درصدد برآمدم تا رساله مختصر و فشرده و غير مبسوطى را جهت استفاده عمومى، به‌ويژه روحانيون محترم كاروان‌ها، در اين باب تدوين نمايم و با اينكه اشتغالات زياد و كسالت‌هاى مختلف هركدام مانعى در راه وصول به اين هدف مى‌باشند، مع ذلك با استمداد از مقام شامخ ولايت كبرا شروع به آن نمودم. اميد است مورد رضاى حق تعالى و استفاده همگان قرار گيرد و اميد است در آينده نيز توفيق تدوين رساله مبسوطى در اين باب - كه شامل ابعاد مختلف اين بحث مهم و موارد استثنا و اشاره به مواردى كه تقيه جريان ندارد و مدارك مختلف آن باشد - نصيب گردد ان‌شاءالله تعالى.
محمد فاضل لنكرانى
قم حوزه علميه، شوال المكرم
كلمه «تقيه»
اين كلمه اسم مصدر از «تقى، يتقى» يا از «اتّقى، يتّقى» و يا مصدر دوّم كلمه «اتّقى» است (بنابر هر احتمال، حرف واو تبديل به تاء شده است). بنابراين تقيه مشتق از «وقى» به معناى سپر گرفتن و تحفظ در پوشش سپر است. كلمه «تقوا» نيز به همين معنا است، نه به معناى پرهيزكارى؛ چراكه تقوا به معناى «حفظ خويشتن در سايه انجام واجبات و ترك محرمات» است؛ به عبارت ديگر تقوا داراى دو بُعد مثبت و منفى است و پرهيزكارى تنها بُعد منفى آن را تشكيل مى‌دهد.
نتيجه آنكه تقيه معنايى جز تحفظ و خود نگهدارى ندارد.