221آرى، مراسم حج و اجتماع بزرگ مسلمانان جهان در مكه و مدينه است كه مى‌تواند اتحاد و اتفاق پيروان اسلام را كه آرمان پيامبر خاتم(ص) و اوصياى آن بزرگوار است، محقق و متجلى سازد. ولى افسوس كه حكومت‌هاى ستمگر در طول تاريخ و دست مرموز استعمار، به‌ويژه در يك قرن اخير، موجب گرديد تا روح حقيقى آن به فراموشى سپرده شود و از ابعاد سياسى و اجتماعى و عبادى حج، تنها بعد عبادى آن، آن هم خالى از روح واقعى پرستش ترويج و تبليغ شود.
اينجاست كه امام امت به احياى حج ابراهيمى قيام كرد و در مناسبت‌هاى مختلف در سخنرانى‌ها و پيام‌هايش، ضمن توصيه بسيار به دقت در اعمال حج و فراگيرى مسائل آن و بيان ابعاد معنوى و عرفانى مناسك، جنبه‌هاى سياسى و اجتماعى حج را مطرح ساخت و با دعوتِ جوامع اسلامى به وحدت و همدلى و پرهيز از تشتت و تفرق، كه بزرگ‌ترين عامل تسلط بيگانگان است، مسلمانان را در مقابله با دشمنان اسلام بسيج كرد.
گرچه دشمنان نيز در مقابل اين حركت عظيم، بيكار ننشستند و براى جلوگيرى از تحقق تحولى چنين شگرف، با تمام قوا به ميدان آمدند و متحجران براى پيشگيرى از اين هدف عالى، تمام توان خود را به‌كار بستند، ولى استقبال پرشور مسلمانان آگاه و حقايق موجود، نشانگر آن است كه اين حركت متوقف‌شدنى نيست و اين موانع ناچيز بر طرف خواهد شد و دير يا زود مخالفان نيز به موافقان خواهند پيوست.
ابعاد مختلف حج از نظر امام‌خمينى(قدس سره)
حضرت امام(قدس سره) گذشته از رساله‌هاى عمليه و مناسك حج، مطالبِ فراوانى در اهميت جنبه عبادى و لزوم فراگيرى و انجام دقيق اعمال حج، براى حجاج بيان كرده و توصيه‌ها و تأكيدات گسترده‌اى از آن بزرگوار، به‌صورت سخنرانى و پيام، به مسلمانان در ابعاد فلسفى و عرفانى اين اعمال و همچنين در بعد سياسى - اجتماعى اين همايش بين‌المللى - اسلامى شاهديم كه در اينجا به نقل چند نمونه بسنده مى‌كنم: