247سخن از ضيق و عدم گنجايش منا پيش آيد. بلكه به طور معمول در طول روز دهم ذىالحجه، به تدريج قربانى خود را ذبح مىكنند.
از ظاهر روايت چنين برمىآيد كه وادى محسر فقط در خصوص وقوف، بدل اضطرارى مناست نه در امر ديگرى و مىدانيم كه قياس ذبح به وقوف نيز صحيح نيست. بنابراين در صورت عدم امكان ذبح در منا، بر حجاج واجب نيست كه حتماً قربانى خود را در وادى محسر ذبح كنند و به اصطلاح وادى محسر براى ذبح تعين ندارد. 1
دو - استناد به آيه شريفه
(وَ الْبُدْنَ جَعَلْنٰاهٰا لَكُمْ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ)
«شعائر الهى معمولاً عبارت است از عباداتى كه به صورت گروهى و دسته جمعى انجام مىپذيرد؛ مثلاً نماز جماعت از شعائر الله شمرده شده، اما نماز فرادا چنين نيست. اين امر اقتضا دارد كه قربانىها در روز عيد به صورت گروهى در مكان خاصى انجام پذيرد. بنابراين فتوا به ذبح قربانى در وطن، اين عمل بسيار مهم را از حالت شعائر الهى بودن خارج مىسازد». 2
نقد و بررسى
مرحوم فيض كاشانى در تفسير صافى مىگويد: «شعائرالله أعلام دينه»؛ «شعائر الهى نشانههاى دين خداست» و مرحوم علامه طباطبايى در تفسير الميزان مىفرمايد:
واژه شعائر جمع شعيره است و شعيره به معناى علامت است و شعائر خدا علامتهايى است كه خداوند آنها را براىاطاعتش نصب كرد؛ همچنانكه خودش فرمود:
(إِنَّ الصَّفٰا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ) و نيز فرمود: (وَ الْبُدْنَ جَعَلْنٰاهٰا لَكُمْ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ) و مراد از آن، شترى است كه آن را براى قربانى سوق مىدهند و با شكافتن كوهانش از طرف راست علامت گذارى مىكنند تا معلوم شود كه اين شتر قربانى است. 3