243منا، تفاوتى نباشد. اما اگر امكان داشته باشد كه در روزهاى بعد، بدون عسر و حرج و منع قانونى در منا قربانى كند، طبق نظر كسانى كه تأخير را خلاف احتياط وجوبى مى‌دانند، وظيفه دارد تأخير بيندازد...». 1
نقد و بررسى
از ديدگاه صاحب نظريه مورد بحث، تأخير ذبح تا روز سيزدهم ذى‌الحجه جايز است 2 بنابراين در صورتى كه حاجى بتواند در يكى از روزهاى دهم تا سيزدهم، قربانى خود را در منا ذبح كند و اسرافى هم پيش نيايد، مسلماً بر راه‌هاى ديگر، مانند ذبح در مذابح جديد يا در وطن، مقدم است. لذا ذبح در غير منا، از ديدگاه ايشان، فقط در صورتى جايز است كه در هيچ‌يك از روزهاى مزبور، ذبح در منا با رعايت شرايطش، امكان‌پذير نباشد.
ج) اشكال سوم نويسنده اين است كه: «اين دليل مبتنى بر اين است كه وادى محسر جزو منا نباشد. درحالى‌كه بعضى از فقها بر اين باورند كه وادى محسر، جزو مناست و مرحوم شهيد ثانى اين نظريه را به بسيارى از فقها نسبت داده، مى‌نويسد: «و (محل الذبح) لهدي التمتع (و الحلق منا وحدها من العقبة) و هي خارجة عنها (الي وادي محسّر) و يظهر من جعله حدّاً خروجه عنها ايضاً و الظاهر من كثير انّه منها...». و بدون شك، حجاج مى‌توانند بدون هيچ عسر و حرج و منع قانونى، در مسلخ‌هاى جديدى كه در وادى محسر ساخته شده، قربانى كنند و امكان قربانى در وادى محسر، طبق اين نظر، در حقيقت امكان قربانى در مناست». 3
نقد و بررسى
چنان‌كه خود نويسنده نيز التفات داشته است، در مورد حدود منا، فقها نظريه واحدى ندارند. از ديدگاه صاحب نظريه مورد بحث و بسيارى از فقهاى معاصر، وادى محسر خارج از مناست، در نتيجه امكان ذبح قربانى در آنجا به معناى امكان قربانى