153

مصرف قربانى

بى‌شك هر يك از اعمال پر از حركت و بركت حج، داراى اسرار و حكمت‌هاى فراوانى است؛ يكى از اين اعمال، عمل قربانى در روز عيد قربان در صحراى مناست. از آيات قرآن و روايات امامان معصوم(عليهم السلام) استفاده مى‌شود كه يكى از حكمت‌هاى بسيار مهم قربانى، اطعام مساكين و سيركردن گرسنگان است. در نصوص دينى، مصرف گوشت قربانى به عنوان يك واجب در كنار ذبح معرفى شده و در حقيقت، از اركان قربانى محسوب مى‌گردد. لذا فقيهان نامدار شيعه، هرگاه از قربانى بحث مى‌كنند بلافاصله از مصرف آن نيز سخن به ميان مى‌آورند و كيفيت مصرف آن را نيز بيان مى‌كنند. مرحوم صدوق(رحمه الله) مى‌نويسد: «ثمَّ امض إلى منا ... ثمَّ اشتر هديك ... ثمَّ كل وتصدّق واطعم واهدِ إلى من شئت». ¹ابى‌الصلاح حلبى مى‌نويسد: «ثمَّ يرجع إلى منا فيشتري هدياً لمتعته... وليأكل من هديه ويطعم الباقي». ²

همچنين مرحوم شيخ در «النهايه» ³، ابن برّاج در «المذهب فى الفقه» ⁴، ابن حمزه در «الوسيله» ⁵، كيذرى در «اصباح الشيعه» ⁶ و... درباره مصرف گوشت قربانى فتوا داده‌اند. گروهى قائل به وجوب تقسيم آن به سه قسمت شده كه قسمتى را خودش مصرف كند و قسمتى از آن را هديه دهد و قسمتى را نيز به مستمندان بدهد.

دلائل لزوم مصرف گوشت قربانى

1. آيات

در تعدادى از آيات قرآن به صراحت دستور به خوردن و خوراندن گوشت قربانى داده شده است؛ از جمله:

(وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ* لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ فِي أَيّٰامٍ مَعْلُومٰاتٍ عَلىٰ مٰا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعٰامِ فَكُلُوا مِنْهٰا وَ أَطْعِمُوا الْبٰائِسَ الْفَقِيرَ) (حج: 27 و 28)

مردم را به حج دعوت كن، تا پياده و سواره بر مركب‌هاى لاغر از هر راه دورى به