193 عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حَرِيزٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(ع) قَالَ: قُلْت لَه الصَّلَاةُ بَيْنَ الْقُبُورِ قَالَ بَيْنَ خَلَلِهَا وَ لَا تَتَّخِذْ شَيْئا مِنْهَا قِبْلَةً فَإِنَّ رَسُولَ الله(ص) نَهَى عَنْ ذَلِكَ وَ قَالَ لَا تَتَّخِذُوا قَبْرِي قِبْلَةً وَ لَا مَسْجِداً فَإِنَّ الله لَعَنَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ. ¹

زراره نقل مى‌كند كه از امام باقر(ع) درباره نماز ميان قبرها سؤال نمودم. حضرت فرمود: «در مكان‌هاى خالى ميان قبرها نماز بخوانيد و آنها را قبله خود قرار ندهيد؛ زيرا رسول خدا(ص) از اين كار نهى كرد و فرمود: قبر مرا قبله و محل سجده قرار ندهيد؛ چون خداوند، يهود را به سبب اينكه قبور انبياى خود را محل سجده قرار مى‌دادند، لعن نموده است».

اين روايت، صحيح است. منظور از قبله در اينجا، قرار دادن آن به‌جاى كعبه است ² و بى‌ترديد چنين چيزى، مخالف ضروريات دين و مذهب است.

از مجموع روايات استفاده مى‌شود هرگاه پشت قبر معصوم، به‌ويژه با فاصله ده ذراع، نماز بخواند و كعبه را قبله خود بداند و قرار دهد؛ چنان‌كه پيروان مكتب اهل‌بيت(عليهم السلام) همواره اين‌گونه عمل مى‌كنند، هيچ اشكالى ندارد.

ز) بالاسر و محاذى

برخى از بزرگان، ضمن بيان بعضى از احكام نماز زيارت، مكان آن را نيز بيان نموده‌اند؛ براى مثال در زيارت رسول‌الله(ص) و ائمه هدى(عليهم السلام)،