420 القلوب وتُدْمِعُ العينَ وتذكّر الآخرةَ، فزوروا ولا تقولوا هُجراً» ¹ يعنى رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:

من قبلاً شما را از زيارت قبور برحذر مى‌داشتم، اما اكنون تصميم من عوض شد (برايم بداء حاصل شد) پس قبور را زيارت كنيد، زيرا سبب نرمى دل‌ها شده و چشم را به گريه مى‌اندازد و آخرت را يادآورى مى‌كند، آنها را زيارت كنيد و سخنى كه موجب دورى شود نگوييد.

اين حديث از جهات مختلف مورد توجه و دقت است، زيرا اولاً صريحاً «بداء» را پذيرفته است و اهل سنت بر خلاف اين حديث بداء را انكار مى‌كنند. ثانياً اين حديث دوبار امر به زيارت قبور نموده است و امر دلالت بر وجوب و يا لااقل بر استحباب دارد. و اين‌جا ربطى به بحث امر عقيب حظر ندارد و با دقت روشن است. ثالثاً اين حديث فوايد مختلف زيارت قبور را بيان كرده است و چيزى كه اين فايده‌ها را داشته باشد قبلاً نيز مورد نهى نمى‌تواند واقع شده باشد.

و: در بعضى احاديث نيز نقل كرده‌اند كه عمر بن خطاب به قبرستان مى‌رفت و با مردگان صحبت مى‌نمود. ² گرچه آنان كلامى را كه از امير المؤمنين عليه السلام نقل شده است به عمر نسبت داده‌اند، ³ اما به‌هرحال اين گونه احاديث دلالت بر مشروعيت زيارت قبور و خواندن زيارتنامه مى‌نمايد.

در اين‌جا توجه به اين نكته نيز لازم است كه مهم‌ترين دليل برخى از علماى اهل سنت بر حرمت زيارت قبور اين حديث است: «لعن رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله زائرات القبور». ⁴ و اين حديث اولاً اختصاص به زنان دارد ⁵ و شامل مردها نمى‌شود و بسيار جاى تعجب