386بيشتر باشد، بهرههاى معنوى، اخلاقى و علمى بيشتر و بهترى نصيب انسان خواهد شد.
بديهى است كه اين ارتباط به دورۀ زندگى معصومين و اولياى الهى محدود نمىشود، چنانكه پيروى از آنان نيز چنين است. مرگ تنها ارتباط ظاهرى را از بين مىبرد، اما ارتباط باطنى و معنوى و پيروى از دستورات و سيرۀ آنان جاودان است.
به عبارت ديگر هر يك از اولياى الهى را با مردم عهدى است كه پس از مرگ نيز استمرار دارد و وفاى به عهد آن با ارتباط و زيارت قبور آنان تكميل مىشود.
چنانكه امام رضا عليه السلام مىفرمايد: «هر امامى را بر دوش پيروانش عهد و پيمانى است كه بايستى به آن وفا كنند. به درستى كه تكميل و وفاى كامل به آن عهد با زيارت قبور آنان، پس از مرگ انجام مىگيرد. هر كس كه با ميل و علاقه امامان عليهم السلام را زيارت كند و آنچه مورد علاقه و ارادۀ آنان است، بپذيرد، در قيامت مشمول شفاعت آنها خواهد شد». 1
بر اين اساس زيارت، استمرار وفاى به عهد و تكميلكنندۀ آن است. زيارت محدود به مردم نيست، بلكه منابع اسلامى نشان مىدهد كه ملائكه و پيامبران عليهم السلام نيز هماره به زيارت امامان مىشتابند. امام صادق عليه السلام به نقل از پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله مىفرمايد: «خداوند بزرگ هيچ آفريدهاى به اندازۀ ملائكه نيافريده است، در هر روز و شب هفتاد هزار ملك به طواف خانۀ خدا رفته، از آنجا به زيارت رسول خدا صلى الله عليه و آله و اميرمؤمنان عليه السلام مىشتابند و سلام و درود مىفرستند؛ سپس در حرم حسين بن على عليه السلام حضور يافته، تا هنگام سحر در برابر قبر آن حضرت مىايستند؛ آنگاه به آسمان عروج كرده و بر مىگردند». 2
در زيارت اولياى الهى اسرارى وجود دارد كه با بررسى گفتار و سيرۀ معصومين،