292شكل گيرد، در محدودۀ تحقيق و بررسى ما قرار مى‌گيرند.
به توضيح بيش‌تر، جامعه براى انجام زيارت (در سطح كلان)، كارهاى متعدد و متنوعى را تدارك ديده است، طيف وسيعى از نقش‌هايى را پديد مى‌آورد كه همگى در تحقق زيارت، سهيم مى‌باشند، به گونه‌اى كه بدون اين كارها و بدون ايفاى اين نقش‌ها، زيارت جمعى تحقق نمى‌يابد. از اين‌رو، جامعه‌شناسى زيارت با استفاده از اين انديشۀ خلاق، كه از سى‌رايت ميلز فرا گرفته، پديدۀ زيارت - مثلاً، زيارت حضرت امام رضا عليه السلام - را تنها در سطح زيارت كنندگانى كه به راحتى قابل مشاهده‌اند، محصور نمى‌بيند، بلكه مجموعه‌اى از ارتباطات و پيوستگى متقابلى را مورد ملاحظه قرار مى‌دهد كه مى‌تواند به صورت ذيل دسته‌بندى گردد:
1. در بدو امر، مجموعۀ انسان‌هاى بزرگ و كوچك، پير و جوان، زن و مردى قرار دارند كه عرفاً به عنوان «زوار» و يا «زايران» ناميده مى‌شوند.
2. سپس دسته‌اى از انسان‌هايى كه به كار ساختن، بازسازى، تعمير و مرمت قبر و ضريح و حرم و بناى لازم براى زيارت جمع مشغولند.
3. دسته‌اى از افرادى كه به آماده‌سازى فضاى زيارتى مشغولند؛ مثلاً، نور، سرما، گرما، تهويه، نظافت زيارتگاه و امثال آن را آماده مى‌كنند.
4. دسته‌اى از انسان‌هايى كه به خدمات رسانى به زايران اشتغال دارند؛ آنها را به حرم راهنمايى مى‌كنند، به هدايت گم‌شدگان مى‌پردازند، نذورات و هدايا را دريافت مى‌كنند، هدايايى به زايران مى‌دهند، براى زايران زيارتنامه و روضه مى‌خوانند، براى آنها مراسم سخنرانى برپا مى‌كنند و ده‌ها كار ديگر شبيه اين انجام مى‌دهند.
5. دستۀ وسيعى از كارها و شغل‌ها كه به آماده‌سازى غذاى زيارت‌كنندگان مى‌پردازند؛ مواد خام مى‌آورند، پخت و پز مى‌كنند و معمولاً به طور مجانى بين زايران توزيع مى‌كنند و يا به آنها مى‌فروشند.
6. بسيارى از كارها و شغل‌ها براى تأمين سرپناه زايران شكل مى‌گيرد؛