99
فصل دوم: حكم وضعى اقتدا در شرايط تقيه
مهمترين مباحث مربوط به اقتدا به عامه در اين فصل مطرح مىشود؛ چراكه بطلان اقتدا در شرايط اولى مورد اجماع فقهاى شيعه است. آنچه درباره آن اختلاف است، حكم اقتدا در شرايط تقيه، اعم از تقيه خوفى و مداراتى است. نتيجه بررسىهاى فقهى چنين حكمى تأثير بسزايى در تعامل با اهل تسنن خواهد داشت.
اين فصل را در سه گفتار پى خواهيم گرفت. گفتار اول به اقوال فقيهان درباره صحت يا بطلان اقتدا در شرايط تقيه اختصاص دارد. گفتار دوم به رواياتى كه مستند اين اقوال است پرداخته و گفتار سوم شامل وجوه جمع بين روايات و جمعبندى اين وجوه ارائه نظر مختار است.
گفتار اول: اقوال فقها
در حكم وضعى اقتدا، يعنى صحت يا عدم صحت آن، دو قول عمده وجود دارد. برخى از فقها، به ويژه معاصرين، قائل به اقتداى حقيقى هستند و آن را صحيح و مجزى مىدانند. در مقابل، مشهور فقها چنين اقتدايى را صحيح ندانستهاند. اين گروه گرچه اقتدا را نپذيرفتهاند، بر اصل شركت در جماعت مخالفين تأكيد دارند؛ ولى اينكه براى انجام نماز فريضه چگونه بايد عمل كرد، دو وجه وجود دارد كه خواهد آمد.