156امام نسبت به آنچه فرموده است عالمتر است. ولى من از ايشان و پدرشان شنيدم كه فرمودند: به نماز پشت سر ناصبى اكتفا نمىشود. تو براى خود قرائت بخوان گويا تنها هستى! على گويد: قول فضيل را گرفتم و فرموده حضرت را ترك كردم.
تقريب استدلال
اين روايت كه در عداد روايات اقتداى حقيقى ذكر شد، دلالتش بر صحت اقتدا مورد بررسى قرار گرفت و بيان شد به احتمال زياد تعبير
« صَلِّ خَلْفَهُ قَالَ قَالَ وَ احْتَسِبْ بِمَا تَسْمَعُ» از روى تقيه باشد. شاهد اين احتمال اين است كه امام(ع) نمىتواند حكم واقعى را بيان كند و از راه بيان فضيل راوى را به حكم واقعى آگاه مىسازد. شاهد ديگر اينكه از طرفى تعبير
« إِنِّي نَازِلٌ فِي بَنِي عَدِيٍّ » بيانگر استمرار حضور راوى است و از طرف ديگر عبارت
« فَأَخَذْتُ بِقَوْلِ الْفُضَيْلِ وَ تَرَكْتُ قَوْلَ أَبِيعَبْدِاللهِ (ع)» بيانگر اين است كه بعد از آن در زمانهاى ديگر به قول حضرت عمل نكرده و به قول فضيل مبنى بر عدم اقتدا عمل كرده است. بنابراين اين روايت بر عدم صحت اقتدا دلالت دارد.
طايفه دوم: روايات وجوب قرائت پشت سر مخالف
صحيحه صفوان
أَحْمَدُ بْنُ محمّد الْبَرْقِيُّ فِي الْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ صَفْوَانَ الْجَمَّالِ قَالَ قُلْتُ لِأَبِيعَبْدِاللهِ(ع) إِنَّ عِنْدَنَا مُصَلًّى لَا نُصَلِّي فِيهِ وَ أَهْلُهُ نُصَّابٌ وَ إِمَامُهُمْ مُخَالِفٌ فَآتَمُّ بِهِ قَالَ لَا فَقُلْتُ إِنْ قَرَأَ أَقْرَأُ خَلْفَهُ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ فَإِنْ نَفِدَتِ السُّورَةُ قَبْلَ أَنْ يَفْرُغَ قَالَ سَبِّحْ وَ كَبِّرْ إِنَّمَا هُوَ بِمَنْزِلَةِ الْقُنُوتِ وَ كَبِّرْ وَ هَلِّل. 1
صفوان جمال مىگويد به امام صادق(ع) عرض كردم: ما مسجدى داريم، ما آنجا نماز نمىخوانيم و اهل آن ناصبى و امام آن مخالف است، آيا به وى اقتدا كنم؟ حضرت فرمودند: نه! گفتم اگر قرائت را بخواند من نيز بخوانم؟ فرمود: بله. گفتم