117

روايت پنجم: صحيحه بكير بن اعين

الْحُسَيْنُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ صَفْوَانَ عَنْ عَبْدِاللهِ بْنِ بُكَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ بُكَيْرِ بْنِ أَعْيَنَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِاللهِ(ع) عَنِ النَّاصِبِ يَؤُمُّنَا مَا تَقُولُ فِي الصَّلَاةِ مَعَهُ فَقَالَ اما إِذَا هُوَ جَهَرَ فَأَنْصِتْ لِلْقُرْآنِ وَ اسْمَعْ ثُمَّ ارْكَعْ وَ اسْجُدْ أَنْتَ لِنَفْسِك. ¹

بكير بن اعين مى‌گويد از امام صادق(ع) پرسيدم: شخصى ناصبى امامت ما را بر عهده دارد، نظر شما در مورد خواندن نماز با او چيست؟ فرمودند: وقتى قرائت را بلند مى‌خواند به قرآن گوش بده؛ سپس براى خود ركوع و سجود را به جا بياور.

بررسى سندى

راويان موجود در اين سند نيز همه از معروفين هستند، مگر بكير بن اعين. وى توثيقى صريح ندارد؛ ولى مرحوم كشّى روايات صحيحى ² در مدح و عظمت شأن وى نقل كرده است. ³ با توجه به صحت طريق شيخ طوسى به حسين بن سعيد كه قبلاً بيان شد، روايت محل بحث معتبر است.

بررسى دلالى

در اين روايت نيز در صورت جهر به قرائت، به انصات و گوش فرادادن امر شده، و اين، يعنى سقوط قرائت، ملازم با اجزاى قرائت امام است. در ادامه نيز به انجام ديگر افعال و اذكار نماز، امر شده كه لازم است مأموم خود انجام دهد.

اشكال اول

تعبير

«ثُمَّ ارْكَعْ وَ اسْجُدْ أَنْتَ لِنَفْسِك» بر صورى بودن اقتدا دلالت دارد؛ چراكه امام(ع) مى‌فرمايد ركوع و سجودت را براى خود انجام بده. چنين تعبيرى دلالت دارد چنين نمازى در حقيقت جماعت نيست و اگر جماعتى وجود دارد صورى است.