105مىخواند و قرائت را خود انجام مىدهد و با آنها در نماز تبعيت مىنمايد و اقتدا را به آنها نشان مىدهد. 1
از اقوالى كه گذشت روشن شد بسيارى از فقهاى اماميه, اعم از قدما و متأخرين، اقتداى به اهل تسنن را در شرايط تقيه، «صورى» و نماز را فرادا دانسته و در نتيجه احكام خاص جماعت را بر آن مترتب ندانستهاند. از جمله آن احكام، عدم قرائت خلفالامام و ضمانت امام به قرائت مأموم است؛ پس در چنين اقتدايى قرائت لازم است. همچنين امام خمينى(رحمه الله) و برخى از شاگردان مكتب ايشان، اقتداى حقيقى را پذيرفته و مطابق آن فتوا دادهاند.
بعد از اطلاع از اقوالى كه در مسئله اقتداى به مخالفين در شرايط تقيه وجود دارد، در گفتار بعد به ادله هر يك از دو قول مىپردازيم.
گفتار دوم: ادله هر يك از اقوال
هر يك از اين اقوال به رواياتى در اين زمينه استناد كرده و آن را دليل قول خود برشمردهاند. گرچه فقها در يك جمعبندى نهايى از روايات به اين دو قول رسيدهاند، هر كدام براى قول خود رواياتى برگزيدهاند كه دلالت روشنى بر مطلوبشان دارد. در اين گفتار، اين روايات را به عنوان مستند اصلى اين دو قول ذكر كرده و در گفتار بعد وجوه مختلف جمع را كه به اين دو قول منجر شده است، بيان خواهيم كرد.
نكته مهم: با يك نگاه كلى به روايات باب و بررسى مورد اين روايات، درمىيابيم مورد بعضى روايات، نماز فريضه و مورد بعضى ديگر، نماز اعادهشده است. توضيح اينكه در تعدادى از روايات، سخن از نمازى است كه نمازگزار مىخواهد به عنوان نماز فريضه بدان اكتفا كند و درباره چنين نمازى، شارع حكم به اقتدا يا عدم اقتدا كرده است. ولى در روايات متعدد ديگرى مفروض سائل، نماز اعاده شده است. به اين معنا