156كه عثمان را سب كردند و بيشتر اهل شام كه امام على(ع) را سب كردند، از هر سه گروه خارج است.
بسيار روشن است كه مقصود از ( الَّذِينَ سَبَقُونٰا بِالْإِيمٰانِ )، فقط مهاجران و انصارند. بنابراين كسانى كه به آيات تمسك مىكنند و مىگويند سكوت درباره نقد تاريخ اسلامى واجب است و مذمت ظالمانى مانند معاويه و بُسر و وليد جاير نيست، هيچ دليل ندارند و قاعده «الامساك عما شجر بين الصحابه» نادرست است. ظلم ظالمان بايد ذكر شود تا مردم آنها را بشناسند. 1
مفهوم صحابى در نصوص روايى نبوى
- «الناس حيز، وانا و اصحابي حيز»؛ «مردم يك طرف و من و اصحابم يك طرف». 2
احمد بن حنبل، با سند صحيح نقل مىكند كه «ابىسعيد الخدرى» مىگويد:
هنگامى كه سوره نصر نازل شد، پيامبر(ص) آن را تا آخر تلاوت كرد و فرمود: «بعد از فتح، ديگر هجرتى وجود ندارد. ولى از اين به بعد جهاد هست و نيت».
اين حديث بر خروج احتمالى مسلمانان بعد از بيعت رضوان و خروج قطعى مسلمانان بعد از فتح مكه از دايره صحابه شرعى دلالت مىكند. از آنجا كه بنابر قول ارجح، سوره نصر قبل از حديبيه