137

تقسيم سه‌گانه توحيد از ديدگاه وهابيت

وهابيان با پيروى از ابن‌تيميه، توحيد را به سه مرتبه تقسيم كرده و تقسيم متكلمان را جامع و كافى ندانسته‌اند:

1. توحيد ربوبى: مراد از توحيد ربوبى، داشتن اعتقاد به اين مطلب است كه افعالى مانند خلق كردن، روزى دادن، زنده كردن، ميراندن، فروفرستادن باران و رشد گياهان، همه و همه از جانب خداوند است و هيچ كسى غير از خداوند، ياراى چنين افعالى را ندارد. ¹

2. توحيد الوهيت (توحيد عبادى): منحصر دانستن همه انواع عبادات، اعم از ظاهرى يا باطنى و قولى يا عملى به خداوند و نفى عبادت از غيرخدا؛ هر كسى مى‌خواهد باشد. ² به اين قسم از توحيد، به‌سبب انتساب آن به خدا، توحيد الوهيت و به‌سبب انتساب آن به عبد و بنده، توحيد عبادى گفته مى‌شود. ³

3. توحيد اسما و صفات: ايمان جازم به اسما و صفات الهى كه در قرآن و سنت وارد شده است و اثبات آنها بدون هرگونه تحريف، تعطيل، تكييف يا تمثيل. ⁴