107از آنچه گذشت فهميده شد كه خود صحابه، در بسيارى مسائل، نظرات متفاوتى دارند. با اين وضع، صحيح نيست كه ادعا شود مذهب سلف وجود دارد. 1
2. ظاهرگرايى در نقل
يكى از رويكردهاى روششناسانه سلفىها، روىآوردن به ظاهرگرايى در نصوص منقول است. آنان معتقدند بايد ظواهر نصوص دينى را اخذ كرد و از تأويل آيات قرآن دورى نمود. مراد سلفيان از ظاهر نصوص، دلالتى است كه از مقتضاى خطاب عربى فهميده مىشود؛ نه معناى ظاهرى كه در اصول مطرح است و آن معناى راجح لفظ است كه در برابر معناى مرجوح بهكار برده مىشود. ابنتيميه درباره معناى لفظ ظاهر مىگويد:
كلمه ظاهر، مشترك لفظى شده است؛ زيرا ظاهر در فطرت سالم و زبان عربى و دين قيم و زبان سلف، غير از ظاهرى است كه در لسان متأخران (متكلمان، اصوليان و فلاسفه) بهكار برده مىشود. 2
بنابراين واجب است كه نصوص وحى را بر همان معناى ظاهرى كه از كلام متكلم متبادر مىشود، حمل نمود. در غير اين صورت، يعنى با نفى معناى ظاهرى، تكذيب كلام يا متكلم يا تحكم و تدليس، فريب، عجز از بيان آنچه در نفس وجود دارد و خلاف نصيحت و ارشاد است، موجب مىشود و همه اينها، در حق خداوند