102اينرو ايشان خطبه خواند و فرمود: «هركس به عمد بر من دروغ بندد، جايگاهش جهنم است». 1 اين مسئله نشان مىدهد كه همه صحابه، در يك رتبه نيستند و حتى تصريح شده است كه همه در يك مرحله از عدالت نيز قرار ندارند؛ برخى عدالت بيشتر و برخى كمتر دارند؛ به طورى كه عُمر، خبرِ برخى را با شاهد و خبرِ برخى را بدون شاهد مىپذيرفت. 2
ابنحجر عسقلانى مىگويد: «خير بودن، تنها براى افراد عادلى است كه به دين و عمل به آن پايبندند». 3 سيوطى در «الدرالمنثور»، ذيل اين آيه، دو روايت از عُمر نقل مىكند كه كاملاً با اين نظريه در تعارض است.
روايت اول
عمر بن خطاب گفت: «اگر خداوند مىخواست، مىگفت: «انتم»؛ تا همه را شامل شود. ولى فرمود: «كنتم» كه در مورد خواص اصحاب محمد(ص) و هركسى باشد كه همانند آنها عمل كند».
روايت دوم
عمر بن خطاب، آيه (كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنّٰاسِ) را خواند. سپس گفت: «اى مردم! هركس دوست دارد كه از اين امت باشد، بايد شروط آن را بجا آورد». 4
ملاحظه مىشود كه در روايت اول، تصريح شد كه بهترين امت (خير امت)، همه اصحاب پيامبر(ص)، مورد نظر نيستند. بلكه مقصود، خواص از اصحاب و كسانىاند كه راه آنها را مىپيمايند.
در روايت دوم، با صراحت بيشترى تأكيد مىشود كه خير امت بودن، براساس