74باز منافاتى ندارد كه در اين مسير، واسطههايى بزرگ و بزرگوار نيز در كار باشند. 1
بنابراين درست است كه بازگشت همه به سوى خداست، اما ارجاع حسابرسى بندگان به فرشتگان الهى يا اهلبيت عصمت و طهارت(عليهم السلام)، هيچ منافاتى با اين مسئله ندارد. ازاينرو در روايات فراوانى تصريح شده است كه محل بازگشت و مرجع حسابرسى بندگان خدا، اهلبيت(عليهم السلام) است؛ چنانكه در روايتى مىخوانيم «سماعه» مىگويد:
نزد امام موسى كاظم(ع)، كنار خانه خدا، نشسته بودم و مردم در تاريكى شب در حال طواف بودند. در اين حال، امام(ع) مرا خطاب قرار داد و فرمود:
«يَا سَمَاعَةُ إِلَيْنَا إِيَابُ هَذَا الْخَلْقِ وَ عَلَيْنَا حِسَابُهُمْ فَمَا كَانَ لَهُمْ مِنْ ذَنْبٍ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ اللهِ عَزَّوَجَلَّ حَتَمْنَا عَلَى اللهِ فِي تَرْكِهِ لَنَا فَأَجَابَنَا إِلَى ذَلِكَ وَ مَا كَانَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ النَّاسِ اسْتَوْهَبْنَاهُ مِنْهُمْ وَ أَجَابُوا إِلَى ذَلِكَ وَ عَوَّضَهُمُ اللهُ عَزَّوَجَلَّ» 2؛ «اى سماعه! بازگشت اين مردم، به سوى ما و محاسبه اعمال آنان با ماست. اگر مردم در حقالله كوتاهى كرده باشند، از خداوند مىخواهيم كه آنان را ببخشايد و خداوند متعال هم مىپذيرد و اگر در حقالناس كوتاهى كرده باشند از آنان مىخواهيم كه از حق همديگر بگذرند و ايشان نيز چنين مىكنند و خداوند در قبال اين بخشايش، به آنان پاداش مىدهد.
در زيارتنامههاى ائمه معصوم(عليهم السلام) نيز به اين مسئله و ابعاد مختلف آن، اشاره شده است كه در اينجا به برخى از اين عبارات، توجه مىكنيم:
در زيارت امام على(ع) در روز ولادت پيامبر(ص) مىخوانيم: «السَّلَامُ عَلَى نُورِ الْأَنْوَارِ... وَ قَسِيمِ الْجَنَّةِ وَ النَّار»؛ 3«سلام بر نور نورها... و قسمتكننده بهشت و دوزخ». همچنين در يك زيارت از آن حضرت، ايشان به عنوان ميزان اعمال بندگان معرفى شده است: «السَّلَامُ عَلَى مِيزَانِ الْأَعْمَالِ»؛ 4«سلام بر ميزان اعمال».