208
7. امر به معروف و نهى از منكر
انسان موجودى اجتماعى است و سرنوشتش با سرنوشت جامعه‌اى كه در آن زندگى مى‌كند، ارتباط دارد. سود و زيان كارهايى كه از انسان سر مى‌زند، هم به خود او بازمى‌گردد و هم جامعه را متأثر مى‌كند. افزون بر اين، اعمال ديگران نيز در زندگى انسان خالى از تأثير نيست.
ازاين‌رو، همان‌گونه كه انسان در قبال اعمال و رفتار خود مسئوليت دارد، در برابر عملكرد افراد جامعه‌اى كه در آن زندگى مى‌كند نيز مسئول است. در بينش اسلامى، يك فرد مسلمان بايد پا به پاى اصلاح نفس خود، براى اصلاح ديگران نيز بكوشد. بى‌توجهى به اعمال و سرنوشت ديگران، در واقع بى‌اعتنايى به سرنوشت خويشتن است.
اگر فساد، گناه، فحشا، منكر و انحراف، در جامعه شيوع يابد، آثار نامطلوب آن، دامنگير همه افراد خواهد شد و حتى مؤمنان و پارسايان نيز از شعله آن در امان نخواهند ماند. رسول خدا(ص) در تبيين اين رسالت همگانى فرمود:
«أَلَا كُلُّكُمْ رَاعٍ وَ كُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ» 1؛ «آگاه باشيد! همه شما سرپرستيد و درباره زيردستان خود مسئوليد».
ازاين‌رو، اسلام از پيروان خود مى‌خواهد كه خود را در برابر جامعه متعهد بدانند و با مشاهده ترك معروف، امر به معروف كنند و در صورت مشاهده كارهاى زشت، نهى از منكر نمايند. تأكيدهاى مكرر قرآن كريم درباره امر به معروف و نهى از منكر، بيانگر اهميتى است كه اسلام براى سالم‌سازى محيط اجتماع و مبارزه با عوامل فساد و گناه قائل مى‌باشد. در اينجا به برخى از اين آيات نظر مى‌افكنيم:
خداوند مى‌فرمايد:
(وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ) (آل‌عمران: 104)