107

الف) كسب توجه و حضور قلب [و بيرون آمدن از غفلت و بى‌توجهى]

زيارت اهل‌بيت(عليهم السلام) عبادت است و زمانى عبادت ارزش واقعى خود را مى‌يابد كه زيارت‌كننده، با توجه و حضور قلب به عمل اقدام نمايد. زيارت با حال غفلت، همانند نماز بدون حضور قلب است و ارزش و اثر چندانى بر آن مترتب نيست؛ چنان‌كه از پيامبر اكرم(ص) روايت شده است كه حضرت فرمود:

ادْعُوا الله وَ أَنْتُمْ مُوقِنُونَ بِالْإِجَابَةِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ الله لَا يَسْتَجِيبُ دُعَاءً مِنْ قَلْبِ غَافِلٍ لَاهٍ. ¹

خدا را با يقين به اجابت بخوانيد و بدانيد كه خداوند، دعاى قلب غافل و بى‌توجه را مستجاب نمى‌كند.

يكى از فوايد مهم‌خواندن اذن دخول، اين است كه فرد را از غفلت خارج مى‌كند و او را متوجه عملى مى‌كند كه قصد انجام‌دادن آن را دارد. در اين حالت، زائر توجه بيشترى مى‌كند كه كيست و در چه موقعيتى قرار گرفته است و قصد تشرف به چه جايگاهى را دارد. زائر بايد قبل از زيارت بداند كه در كجاست و به ديدار چه انسانى آمده است. در اين صورت است كه زائر، از شتاب در زيارت خوددارى مى‌كند و از آن بهره‌مند مى‌گردد و به نكات ديگرى كه در ادامه به آنها اشاره خواهيم كرد، توجه مى‌كند.

ب) رعايت ادب و احترام

همه ما معتقديم كه رعايت ادب مقابل بزرگان و افراد شايسته احترام، وظيفه‌اى اخلاقى و لازم و نشانه تربيت صحيح و كمال‌يافتگى است. به همين دليل، در روايات به اين مسئله بسيار سفارش شده است؛ چنان‌كه نقل شده است امام صادق(ع) فرمود:

إِنَ‌ّ خَيْرَ مَا وَرَّثَ الْآبَاءُ لِأَبْنَائِهِمُ الْأَدَبُ، لَا الْمَالُ فَإِنَّ الْمَالَ يَذْهَبُ، وَ الْأَدَبَ يَبْقى. ²

همانا بهترين چيزى كه پدران به فرزندان خود به ارث مى‌گذارند، ادب است نه مال؛ زيرا مال از بين مى‌رود و ادب، باقى مى‌ماند.